Polska obchodzi w tym tygodniu 25. rocznicÄ™ przystÄ…pienia do NATO. Z badaÅ„ CBOS wynika, że 60 proc. Polaków uważa to za wydarzenie przeÅ‚omowe, o historycznym znaczeniu, a przynależność do Sojuszu popiera 90 proc. spoÅ‚eczeÅ„stwa. Analitycy wskazujÄ…, że pronatowskie postawy nigdy wczeÅ›niej nie byÅ‚y tak wyraźne, co jest niewÄ…tpliwie wynikiem rosyjskiej agresji na UkrainÄ™. Wybuch wojny za wschodniÄ… granicÄ… przyczyniÅ‚ siÄ™ również do zwiÄ™kszonych wysiÅ‚ków i wydatków Polski na rzecz wzmocnienia potencjaÅ‚u obronnego. – Polska z pewnoÅ›ciÄ… jest w tej chwili jednym z ważniejszych, bardziej liczÄ…cych siÄ™ krajów NATO-wskich – oceniÅ‚ w rozmowie z dziennikarzami Aleksander KwaÅ›niewski, prezydent RP w latach 1995–2005.
W 2022 roku uchwalono ustawÄ™ o obronie Ojczyzny, która przewiduje przede wszystkim zwiÄ™kszenie liczebnoÅ›ci SiÅ‚ Zbrojnych do co najmniej 300 tys. żoÅ‚nierzy, w tym 250 tys. żoÅ‚nierzy zawodowych oraz 50 tys. żoÅ‚nierzy obrony terytorialnej, odtworzenie systemu rezerw i zwiÄ™kszenie możliwoÅ›ci szkolenia żoÅ‚nierzy. Zgodnie z nowymi przepisami rosnÄ… także wydatki paÅ„stwa na obronność. W ubiegÅ‚ym roku byÅ‚o to ok. 4 proc. PKB, co stawia PolskÄ™ wÅ›ród liderów NATO.
– Polska robi wiele, żeby jej pozycja w NATO byÅ‚a mocna. Rozwijamy siÄ™ gospodarczo, bo to jest bardzo ważne, choć powinniÅ›my mieć wiÄ™kszÄ… stabilność, ciÄ…gÅ‚ość politycznÄ…, żebyÅ›my nie przeżywali takich wahaÅ„ od jednej strony do drugiej. Trzeba modernizować armiÄ™, wydawać na to pieniÄ…dze, szkolić żoÅ‚nierzy, wzmocnić nasz przemysÅ‚ zbrojeniowy, czyli musimy wiÄ™cej produkować w korelacji z innymi paÅ„stwami europejskimi. Trzeba też wzmocnić – i myÅ›lÄ™, że to jest jeszcze zadanie do zrobienia – obronÄ™ cywilnÄ…, czyli dotrzeć do ludzi w Polsce z podstawowÄ… informacjÄ…, jak zachowywać siÄ™ w sytuacjach zagrożenia. Tak wiÄ™c sporo jest do zrobienia, ale trzeba powiedzieć, że Polska bardzo wiele już zrobiÅ‚a. Mamy dobrÄ… armiÄ™, mamy sprawdzonych oficerów, żoÅ‚nierzy, byliÅ›my na różnych misjach zagranicznych: Afganistan, Irak, wczeÅ›niej Kosowo – mówi Aleksander KwaÅ›niewski.
12 marca 1999 roku minister spraw zagranicznych BronisÅ‚aw Geremek przekazaÅ‚ sekretarz stanu USA Madeleine Albright akt przystÄ…pienia Polski do Traktatu PóÅ‚nocnoatlantyckiego. Z przeprowadzonego w lutym br. badania CBOS wynika, że 60 proc. Polaków uważa to za wydarzenie przeÅ‚omowe, o historycznym znaczeniu. To najwyższy wynik w historii tych badaÅ„ – w przededniu akcesji, w lutym 1999 roku uważaÅ‚o tak 44 proc. ankietowanych, a w poprzednim sondażu z 2019 roku – 42 proc. CBOS zauważa też, że pronatowskie postawy nigdy wczeÅ›niej nie byÅ‚y w polskim spoÅ‚eczeÅ„stwie tak rozpowszechnione. W tej chwili łącznie aż 90 proc. Polaków popiera przynależność Polski do NATO. W marcu 2022 roku, krótko po wybuchu wojny, ten odsetek byÅ‚ jeszcze wyższy i siÄ™gaÅ‚ 94 proc.
Rosyjska agresja na UkrainÄ™ spowodowaÅ‚a zmianÄ™ nastawienia do NATO nie tylko w Polsce i krajach czÅ‚onkowskich Sojuszu, ale również w krajach, które do tej pory pozostawaÅ‚y neutralne. Dołączenie Finlandii i Szwecji do NATO, zdaniem Aleksandra KwaÅ›niewskiego, jest porażkÄ… Putina.
– Putin robiÅ‚ wszystko, żeby Rosja byÅ‚a otoczona przez kraje, które nie sÄ… w NATO, ale jego agresja na UkrainÄ™ spowodowaÅ‚a, że teraz ma w NATO FinlandiÄ™ i SzwecjÄ™. Z politycznego punktu widzenia ważne jest też to, że Szwecja zrezygnowaÅ‚a z zasady neutralnoÅ›ci, która obowiÄ…zywaÅ‚a tam od ponad 200 lat i do której byli zresztÄ… – wydawaÅ‚o siÄ™ – bardzo przywiÄ…zani. Szwecja to jest zamożny, dobrze zorganizowany kraj, który ma przemysÅ‚ zbrojeniowy na wysokim poziomie, dobrÄ… armiÄ™, dobrÄ… obronÄ™ cywilnÄ…, poważnych polityków i tam też NATO zostaÅ‚o objÄ™te szerokim konsensusem od lewicy do prawicy. WiÄ™c wydaje mi siÄ™, że z punktu widzenia NATO to jest też wydarzenie historyczne, to jest wielkie wzmocnienie Sojuszu – mówi byÅ‚y prezydent.
W czwartek, 7 marca br. szwedzki premier Ulf Kristersson i szef dyplomacji Tobias Billström oficjalnie przekazali dokumenty akcesyjne USA. Tym samym Szwecja formalnie stałą siÄ™ nowym, 32. czÅ‚onkiem NATO, a jej terytorium zostaÅ‚o objÄ™te gwarancjÄ… art.5 Traktatu PóÅ‚nocnoatlantyckiego, który mówi o solidarnej obronie wszystkich czÅ‚onków Sojuszu.
Szwecja zÅ‚ożyÅ‚a wniosek o przystÄ…pienie do NATO już w maju 2022 roku, TakÄ… samÄ… decyzjÄ™ podjęła wówczas również Finlandia, która oficjalnie staÅ‚a siÄ™ 31. czÅ‚onkiem NATO nieco wczeÅ›niej – 4 kwietnia ub.r., w 74. rocznicÄ™ powstania Sojuszu. Komentatorzy oceniajÄ…, że to rozszerzenie struktur NATO jest scenariuszem, który jeszcze kilka lat temu wydawaÅ‚ siÄ™ nierealny. Na pytanie dziennikarzy, kto w nastÄ™pnej kolejnoÅ›ci powinien dołączyć do Sojuszu, Aleksander KwaÅ›niewski odpowiada: Ukraina.
– JeÅ›li chcemy uczciwie zaproponować Ukrainie gwarancjÄ™ bezpieczeÅ„stwa, to jest to wÅ‚aÅ›nie czÅ‚onkostwo w NATO. Å»aden inny papier, żadna inna deklaracja nie zostanie zaakceptowana, bo UkraiÅ„cy majÄ… doÅ›wiadczenie z memorandum budapesztaÅ„skim z 1994 roku. PodpisaÅ‚y je najważniejsze paÅ„stwa Å›wiata i w 2014 roku okazaÅ‚o siÄ™ to tylko Å›wistkiem papieru, a w 2022 roku – wraz z rosyjskÄ… agresjÄ… – nikt nawet nie wspomina o tym, że takie gwarancje daÅ‚y i Rosja, i Stany Zjednoczone, i Francja, czyli czÅ‚onkowie Rady BezpieczeÅ„stwa. Tak wiÄ™c gdybym miaÅ‚ powiedzieć jasno, to uważam, że kolejna jest Ukraina i to bÄ™dzie ogromne wzmocnienie i dla Ukrainy, i dla NATO – podkreÅ›la Aleksander KwaÅ›niewski.
Z okazji 25-lecia obecnoÅ›ci Polski w NATO Atlantic Council oraz WydziaÅ‚ Nauk Politycznych i Studiów MiÄ™dzynarodowych UW zorganizowaÅ‚y 8 marca konferencjÄ™, której gośćmi byli m.in. byÅ‚y prezydent RP Aleksander KwaÅ›niewski, byÅ‚y premier i europoseÅ‚ prof. Jerzy Buzek oraz minister spraw zagranicznych RadosÅ‚aw Sikorski. Szef dyplomacji wskazywaÅ‚ m.in., że Rosja pod rzÄ…dami Putina jest dla Polski egzystencjalnym zagrożeniem i wyraziÅ‚ nadziejÄ™, że do grona czÅ‚onków Sojuszu dołączy kiedyÅ› również Ukraina.
