Åšrednio co 10. dziecko w Polsce rodzi siÄ™ przed terminem. WczeÅ›niaki, zwÅ‚aszcza z bardzo lub ekstremalnie małą masÄ… ciaÅ‚a, wymagajÄ… po urodzeniu dÅ‚ugiego pobytu na oddziaÅ‚ach intensywnej terapii i patologii noworodka. W okresie jesienno-zimowym bardziej niż koronawirus groźny jest dla nich wirus RS, który może prowadzić do ponownego pobytu w szpitalu i groźnych powikÅ‚aÅ„, a nawet Å›mierci. Kontakt z nim ma nawet 90 proc. wczeÅ›niaków. Dlatego dzieci, które przyszÅ‚y na Å›wiat przedwczeÅ›nie, warto zabezpieczyć poprzez immunoprofilaktykÄ™, czyli podanie im gotowych przeciwciaÅ‚. Åšwiadczenie jest refundowane przez paÅ„stwo, a w caÅ‚ej Polsce jest prawie 70 akredytowanych oÅ›rodków, w których można bezpÅ‚atnie z niego skorzystać.
– Okres jesienno-zimowy jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci urodzonych przedwczeÅ›nie. To okres wzmożonych infekcji zarówno dla dorosÅ‚ych, jak i dzieci, ale też czas, w którym szczególnie wirus RS, czyli wirus nabÅ‚onka oddechowego, jest niezwykle groźny dla noworodków urodzonych przedwczeÅ›nie – mówi agencji Newseria Biznes prof. dr hab. n. med. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, prezes Fundacji Koalicja dla wczeÅ›niaka.
Pandemia COVID-19 sprawiÅ‚a, że opieka nad wczeÅ›niakami, czyli wedÅ‚ug definicji WHO dziećmi urodzonymi pomiÄ™dzy 22. a 37. tygodniem ciąży, staÅ‚a siÄ™ dużym wyzwaniem. Wielu rodziców nie mogÅ‚o odwiedzać swoich dzieci w szpitalach ze wzglÄ™du na ryzyko zakażenia koronawirusem. Zagrożeniem dla maluchów jest też wirus RS, syncytialny wirus nabÅ‚onka oddechowego. W okresie jesienno-zimowym jest on przyczynÄ… infekcji u 70 proc. dzieci do drugiego roku życia, a kontakt z nim ma 90 proc. wczeÅ›niaków.
– Wirus ten powoduje zakażenia zarówno górnych, jak i dolnych dróg oddechowych, a wiÄ™c np. zapalenie oskrzeli, oskrzelików czy pÅ‚uc. W najgorszej sytuacji sÄ… dzieci urodzone przedwczeÅ›nie z tzw. dysplazjÄ… oskrzelowo-pÅ‚ucnÄ…, czyli już nasilonymi zmianami w pÅ‚ucach. Takie dzieci mogÄ… trafić na oddziaÅ‚y intensywnej terapii noworodka – mówi prof. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka.
Wirus RS jest aktywny od października do kwietnia. U zdrowych dzieci, urodzonych w terminie, może wywoÅ‚ać tylko lekki katar lub kaszel. Jednak dla wczeÅ›niaków jest szczególnie niebezpieczny. Z powodu przedwczesnych narodzin majÄ… one nie w peÅ‚ni dojrzaÅ‚e drogi oddechowe, a to oznacza, że struktury w pÅ‚ucach niezbÄ™dne do oddychania nie sÄ… jeszcze wyksztaÅ‚cone. Infekcje wywoÅ‚ane wirusem RS, takie jak zapalenia oskrzeli czy pÅ‚uc, dodatkowo obciążajÄ… niedojrzaÅ‚e pÅ‚uca i pociÄ…gajÄ… za sobÄ… zaburzenia oddychania i bezdechy. Może to prowadzić do niedotlenienia i kolejnych powikÅ‚aÅ„ zdrowotnych. W efekcie konieczne jest leczenie szpitalne, niekiedy nawet na oddziale intensywnej terapii z zastosowaniem respiratora. Infekcja ta może pociÄ…gać za sobÄ… poważne powikÅ‚ania: u dzieci, które przeszÅ‚y infekcjÄ™ wywoÅ‚anÄ… wirusem RS, czterokrotnie częściej wystÄ™puje później astma oskrzelowa.
JedynÄ… formÄ… zabezpieczenia przed zakażeniem wirusem RS i jego powikÅ‚aniami jest tzw. profilaktyka bierna, czyli podanie dziecku gotowych przeciwciaÅ‚ – immunoglobulin. WczeÅ›niakom, które urodziÅ‚y siÄ™ przed 33. tygodniem ciąży, to Å›wiadczenie przysÅ‚uguje bezpÅ‚atnie, bo jest refundowane przez paÅ„stwo. W ubiegÅ‚ym sezonie immunoprofilaktyce zostaÅ‚y poddane pierwsze w Polsce szeÅ›cioraczki.
Immunoprofilaktyka polega na podaniu dziecku piÄ™ciu dawek leku w miesiÄ™cznych odstÄ™pach – to konieczne, ponieważ stężenie immunoglobulin w organizmie już po ok. 21 dniach spada do wartoÅ›ci, która przestaje zabezpieczać przed zachorowaniem. Wtedy należy podać kolejnÄ… dawkÄ™.
– Z profilaktyki mogÄ… skorzystać noworodki urodzone przed 33. tygodniem ciąży. Na rodziców czeka 70 placówek akredytowanych do jej prowadzenia. JesteÅ›my przygotowani, żeby w sposób bezpieczny i nie obawiajÄ…c siÄ™ koronawirusa, przeprowadzić tÄ™ profilaktykÄ™ i podać peÅ‚ne pięć dawek. Fundacja Koalicja dla wczeÅ›niaka przygotowaÅ‚a dla rodziców wczeÅ›niaków zestawy zawierajÄ…ce Å›rodki ochrony osobistej – jednorazowe maseczki, rÄ™kawiczki i pÅ‚yn do dezynfekcji rÄ…k, które sÄ… przekazywane w przychodniach – podkreÅ›la prezes Fundacji Koalicja dla wczeÅ›niaka.
PlacówkÄ™ prowadzÄ…cÄ… program profilaktyki zakażeÅ„ wirusem RS można znaleźć w każdym województwie, a ich peÅ‚na lista jest dostÄ™pna na stronie www.wczesniaki.org.pl oraz www.koalicjadlawczesniaka.pl.
Wizyta w placówce jest umawiana na konkretnÄ… godzinÄ™ i organizowana tak, aby rodzic i dziecko nie stykali siÄ™ z innymi pacjentami. Z kolei rodzice sÄ… proszeni o dezynfekcjÄ™ rÄ…k, noszenie maseczek i, jeÅ›li to możliwe, przyjazd do oÅ›rodka zdrowia wÅ‚asnym samochodem, a nie Å›rodkiem komunikacji publicznej.
