Sam wzrost wydatków na obronność i bezpieczeÅ„stwo nie gwarantuje przyspieszenia rozwoju krajowych firm, ale przy dobrym zarzÄ…dzaniu i strategicznym planowaniu na poziomie paÅ„stwa jest dużą szansÄ…, której nie możemy zaprzepaÅ›cić – oceniajÄ… eksperci Klubu PrzemysÅ‚owego BezpieczeÅ„stwa Narodowego. Ich zdaniem trzeba maksymalizować udziaÅ‚ krajowego przemysÅ‚u w zamówieniach publicznych, ale też wspierać jego inwestycje w potencjaÅ‚ produkcyjny i innowacje. To może zbudować silnÄ… rolÄ™ polskiego przemysÅ‚u co najmniej na poziomie regionalnym.
– Wzrost wydatków przekÅ‚ada siÄ™ przede wszystkim na perspektywÄ™ rozwoju polskich firm z sektora obronnego, one jeszcze nie skorzystaÅ‚y w peÅ‚ni z tego planowanego wzrostu wydatków i to jest jedno ze źródeÅ‚ ich bolÄ…czek i trosk – mówi agencji Newseria Zbigniew Pisarski, prezes Fundacji im. K. PuÅ‚askiego.
Z raportu Klubu PrzemysÅ‚owego BezpieczeÅ„stwa Narodowego „Obronność i odporność. Perspektywy rozwoju przedsiÄ™biorstw”, analizujÄ…cego sytuacjÄ™ ok. 100 polskich firm, wynika, że 33 proc. respondentów z przemysÅ‚u obronnego i 40 proc. respondentów z sektorów o strategicznym znaczeniu dla odpornoÅ›ci paÅ„stwa deklaruje na razie brak odczuwalnych korzyÅ›ci z rosnÄ…cych wydatków na obronność i bezpieczeÅ„stwo. Dlatego też eksperci zalecajÄ…, by dążyć do maksymalizacji udziaÅ‚u krajowych firm w realizacji zamówieÅ„ publicznych, szczególnie obronnych. Ze wzglÄ™du na ograniczone zdolnoÅ›ci polskich podmiotów dziÅ› wiele z tych zamówieÅ„ stanowiÄ… tzw. zakupy z póÅ‚ki, czyli gotowych produktów od zagranicznych koncernów. Zdaniem autorów raportu takim zakupom powinien towarzyszyć transfer technologii oraz kluczowych kompetencji od wybranych partnerów technologicznych. To w dÅ‚ugim okresie bÄ™dzie skutkować zwiÄ™kszeniem potencjaÅ‚u i innowacyjnoÅ›ci polskich firm.
– Jeżeli nie bÄ™dziemy jako Polska potrafili tak dobrej koniunktury dla sektora obronnego wykorzystać, to na dobrÄ… sprawÄ™ bÄ™dzie ten sektor trzeba zwinąć. MówiÄ™ to bardzo brutalnie, ale jest niezwykle korzystna koniunktura, zarówno politycznie, jak i ekonomicznie. Teraz tylko kwestia dobrego zarzÄ…dzania i dobrego nadzoru nad spóÅ‚kami Skarbu PaÅ„stwa, dobrego wykorzystania tego momentu przez sektor spóÅ‚ek prywatnych i Polska powinna zdobyć co najmniej rolÄ™ regionalnego lidera. Jeżeli tak siÄ™ nie wydarzy, to bÄ™dzie to niestety miarÄ… naszej porażki – ocenia Zbigniew Pisarski.
WÅ›ród przeszkód ograniczajÄ…cych rozwój przemysÅ‚u obronnego w Polsce raport wymienia także brak spójnych rozwiÄ…zaÅ„ w zakresie planowania strategicznego, nieefektywnÄ… komunikacjÄ™ miÄ™dzy administracjÄ… a przedsiÄ™biorstwami oraz brak efektywnych narzÄ™dzi wsparcia eksportu. Poza tym problemem jest fragmentacja sektora obronnego, obejmujÄ…ca zarówno PolskÄ… GrupÄ™ ZbrojeniowÄ…, jak i rozdrobniony sektor prywatny – utrudnia ona bowiem efektywne inwestowanie, osiÄ…ganie efektów skali oraz optymalne wykorzystanie zobowiÄ…zaÅ„ offsetowych. To z kolei przekÅ‚ada siÄ™ na ograniczone możliwoÅ›ci konkurowania i wypracowywania innowacji oraz integracji polskich firm z miÄ™dzynarodowymi Å‚aÅ„cuchami dostaw.
– Polska Grupa Zbrojeniowa, która powinna mieć wiodÄ…cÄ… rolÄ™, w tej chwili przechodzi pewnego rodzaju przeobrażenia i dostosowuje siÄ™ bardziej do wspóÅ‚zawodnictwa na rynku europejskim. WczeÅ›niej byliÅ›my jako Polska trochÄ™ ofiarÄ… tzw. puÅ‚apki Å›redniego wzrostu i polskie firmy kierowaÅ‚y gÅ‚ównie swoje oferty na rynek krajowy, ograniczajÄ…c tym samym wspóÅ‚zawodnictwo z firmami z regionu czy ze Å›wiata. W zwiÄ…zku z tym teraz czas wyjść poza kraj i stać siÄ™ częściÄ… różnych miÄ™dzynarodowych konsorcjów, powalczyć o palmÄ™ pierwszeÅ„stwa co najmniej w regionie Europy. Polskie firmy z ich innowacyjnoÅ›ciÄ… i z dobrymi inżynierami, jeÅ›li nie najlepszymi na Å›wiecie, co wielokrotnie pokazywaÅ‚y różne konkursy zaawansowanych technologii, powinny po prostu być wÅ›ród liderów – podkreÅ›la prezes Fundacji im. K. PuÅ‚askiego.
W raporcie Klubu PrzemysÅ‚owego BezpieczeÅ„stwa Narodowego, powoÅ‚anego przez FundacjÄ™ im. Kazimierza PuÅ‚askiego, zawarto szereg rekomendacji dla zidentyfikowanych barier rozwoju krajowego przemysÅ‚u. Jednym z zaleceÅ„ jest przygotowanie wieloletniej strategii, która połączy kwestie modernizacji SiÅ‚ Zbrojnych, wzmacniania odpornoÅ›ci paÅ„stwa i cele gospodarcze, a także strategii rozwoju polskiego przemysÅ‚u obronnego – zarówno paÅ„stwowego, jak i prywatnego. Jednym z komponentów takiej strategii – wedÅ‚ug autorów raportu – mogÅ‚oby być powoÅ‚anie agencji innowacji obronnych, która skupi siÄ™ na koordynacji projektów i ich finansowaniu. Takie rozwiÄ…zania istniejÄ… i sprawdzajÄ… siÄ™ m.in. w Korei PoÅ‚udniowej i Stanach Zjednoczonych.
Obecne realia geopolityczne sprawiajÄ…, że kluczowe jest stworzenie w Polsce warunków do dÅ‚ugoterminowego rozwoju potencjaÅ‚u przemysÅ‚owego i technologicznego, aby w pierwszej kolejnoÅ›ci sprostać potrzebom SiÅ‚ Zbrojnych i innych projektów o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeÅ„stwa paÅ„stwa. 42 proc. respondentów z sektora przedsiÄ™biorstw wskazaÅ‚o, że ustanowienie w Polsce zdolnoÅ›ci do wzglÄ™dnie samodzielnego opracowania i produkcji zaawansowanych systemów uzbrojenia zajmie co najmniej siedem lat. W dalszej perspektywie krajowy przemysÅ‚ powinien stanowić jeden z fundamentów innowacyjnej gospodarki. Eksperci oceniajÄ…, że bez wsparcia paÅ„stwa nie bÄ™dzie to możliwe z uwagi na znacznie niższy poziom inwestycji w badania i rozwój w Polsce (1,56 proc. PKB vs. 3 proc. dla liderów UE). Osobnym zagadnieniem sÄ… także inwestycje w nowoczesne technologie, które po pierwsze, odpowiedzÄ… na demograficzne wyzwania stojÄ…ce przed przemysÅ‚em, a po drugie, umożliwiÄ… skuteczne konkurowanie z koncernami zagranicznymi. Zdaniem autorów raportu dziÅ› krajowy sektor obronny i bezpieczeÅ„stwa nie wykorzystuje w peÅ‚ni potencjaÅ‚u nowoczesnych technologii.
– Brakuje na pewno dobrej koordynacji, systemowego wsparcia w promocji miÄ™dzynarodowej dla polskiego przemysÅ‚u obronnego. O ile wewnÄ…trz kraju, z uwagi na siłę politycznÄ… czy gospodarczÄ… polskich czempionów, można powiedzieć, że te firmy sobie radzÄ…, o tyle poza krajem jest potrzebne wsparcie paÅ„stwa i tam niestety te firmy bardzo czÄ™sto sÄ… sÅ‚abo widoczne – wskazuje Zbigniew Pisarski.
