DziaÅ‚ania dezinformacyjne stajÄ… siÄ™ coraz poważniejszÄ… broniÄ… w rÄ™kach takich paÅ„stw jak Rosja. Już nie tylko wprowadzajÄ… w bÅ‚Ä…d, zakÅ‚amujÄ…c rzeczywistość, i manipulujÄ… odbiorcami, ale mogÄ… także destabilizować sytuacjÄ™ politycznÄ… w paÅ„stwie. Dlatego – jak podkreÅ›la wiceminister obrony narodowej i lider Stowarzyszenia OdNowa RP Marcin Ociepa – w Polsce potrzeba wyspecjalizowanej jednostki, która bÄ™dzie takÄ… dezinformacjÄ™ zwalczać. Jednym z postulatów stowarzyszenia jest utworzenie w tym celu w Kancelarii Premiera specjalnej agencji.
– Utworzenie agencji ds. walki z dezinformacjÄ… jest postulatem OdNowy wynikajÄ…cym z naszych doÅ›wiadczeÅ„ jako regionu Europy Åšrodkowo-Wschodniej i relacji z RosjÄ…, która stosuje dezinformacjÄ™ jako broÅ„. Mamy już wyspecjalizowane jednostki i agencje, które zwalczajÄ… np. zagrożenia cybernetyczne, i powinniÅ›my mieć również jednostkÄ™, która bÄ™dzie wychwytywać dezinformacjÄ™ i jej przeciwdziaÅ‚ać – mówi agencji Newseria Biznes Marcin Ociepa, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej.
WedÅ‚ug raportu NASK („Zjawisko dezinformacji w dobie rewolucji cyfrowej”) dezinformacja jest w tej chwili jednym z wiÄ™kszych wyzwaÅ„ w cyberprzestrzeni. Nie tylko sprzyja manipulowaniu opiniÄ… publicznÄ… i ksztaÅ‚towaniu radykalnych, agresywnych postaw, ale może też destabilizować sytuacjÄ™ politycznÄ…, wpÅ‚ywać na wyniki wyborów i wywierać destrukcyjny wpÅ‚yw na struktury administracyjne i decyzyjne paÅ„stwa.
– CzymÅ› innym jest sianie dezinformacji w wyniku kampanii wyborczej czy sporu politycznego, które jest naturalne w paÅ„stwie demokratycznym, a czymÅ› innym jest dezinformacja zaprojektowana przez specjalistów od wojny psychologicznej i wprowadzana do naszego krwiobiegu informacyjnego w Polsce i Europie – mówi Marcin Ociepa. – Tu ta dezinformacja nie jest wynikiem nonszalancji, gÅ‚upoty albo braku wiedzy, tylko zaprojektowanych dziaÅ‚aÅ„, które majÄ… wywoÅ‚ać konkretny efekt w spoÅ‚eczeÅ„stwie i jest to efekt destrukcyjny, jeÅ›li chodzi o zaufanie do paÅ„stwa polskiego i sÅ‚użb mundurowych czy wizerunek Polski za granicÄ….
W polskim i europejskim internecie zakrojona na szeroką skalę akcja dezinformacyjna zintensyfikowała się jeszcze przed agresją Rosji na Ukrainę i trwa do dziś. Jej celem jest m.in. destabilizacja sytuacji politycznej, przerzucanie ciężaru odpowiedzialności za wybuch wojny na państwa NATO, a także negatywne nastawienie zachodnich społeczeństw do jakiejkolwiek formy pomocy Ukraińcom.
Przytaczany przez NASK raport „Freedom on the Net: Manipulating Social Media to Undermine Democracy” pokazuje również, że – obok Rosji, która prowadzi takie dziaÅ‚ania od lat – coraz wiÄ™cej krajów na Å›wiecie wykorzystuje media spoÅ‚ecznoÅ›ciowe do dziaÅ‚aÅ„ dezinformacyjnych i ksztaÅ‚towania zarówno swojej wewnÄ™trznej polityki, jak i wywierania wpÅ‚ywu na inne paÅ„stwa.
– Do tego dochodzi też dezinformacja na temat Polski za granicÄ…, w Europie Zachodniej, Brukseli, Paryżu, Berlinie, ale i Waszyngtonie – tu także potrzebujemy mieć oczy i uszy, które bÄ™dÄ… wychwytywać tego typu zagrożenia – mówi ekspert.
Postulat utworzenia agencji ds. walki z dezinformacją pojawił się po raz pierwszy podczas I Krajowego Zjazdu Stowarzyszenia OdNowa RP i jest elementem tzw. Pakietu bezpieczeństwa proponowanego przez tę organizację.
– Dzisiaj widzimy jÄ… jako agencjÄ™ rzÄ…dowÄ…, funkcjonujÄ…cÄ… pod nadzorem Kancelarii Premiera, multidyscyplinarnie, nie pod jednym resortem, ale szeroko, przekrojowo, paÅ„stwowo, w Å›cisÅ‚ej wspóÅ‚pracy i koordynacji z innymi resortami, takimi jak Ministerstwo Obrony Narodowej w zakresie bezpieczeÅ„stwa paÅ„stwa czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych, jeÅ›li chodzi o polskie placówki za granicÄ… – mówi wiceminister obrony narodowej.
Jak wskazuje, w Polsce dziaÅ‚a już szereg instrumentów stworzonych w celu wychwytywania i zwalczania dezinformacji, ale sÄ… one rozproszone i brak im koordynacji.
– Jest peÅ‚nomocnik rzÄ…du z niewielkim zespoÅ‚em w Kancelarii Premiera, ale to nie jest agencja wykonawcza, operacyjna. Taki monitoring prowadzi też Ministerstwo Spraw Zagranicznych, ale walka z dezinformacjÄ… jest tylko dodatkowym, trzeciorzÄ™dnym elementem ich pracy, bo dla ambasady to dyplomacja, polityka uprawiana za granicÄ… jest celem samym w sobie. Ministerstwo Obrony Narodowej też ma swoje instytucje, ale nie mamy żadnej jednostki operacyjnej, która by przetwarzaÅ‚a tego typu informacje i zarzÄ…dzaÅ‚a pozyskiwanymi danymi. WÅ‚aÅ›nie dlatego jest potrzebna agencja, która skonsoliduje te nabyte doÅ›wiadczenia, skonsoliduje rozproszone kompetencje po to, żeby stworzyć jednÄ… tarczÄ™ i jednÄ… pięść – podkreÅ›la Marcin Ociepa.
Agencja, która ma zapobiegać ingerencji innych paÅ„stw w sferze cyfrowych informacji, funkcjonuje m.in. we Francji. Viginum powstaÅ‚a w lipcu 2021 roku, a zaczęła dziaÅ‚ać w grudniu tego roku, kilka miesiÄ™cy przed wyborami prezydenckimi, i z zaÅ‚ożenia miaÅ‚a zapobiegać w czasie kampanii incydentom sterowanym z zewnÄ…trz, takim, jakie miaÅ‚y miejsce przed poprzednimi wyborami w 2017 roku (m.in. wyciek maili ze sztabu wyborczego prezydenta Emmanuela Macrona).
