Ustawa o medycynie laboratoryjnej funkcjonuje zaledwie od roku, ale samorzÄ…d zawodowy już apeluje o jej nowelizacjÄ™, wskazujÄ…c na szereg nieÅ›cisÅ‚oÅ›ci w nowych przepisach. DotyczÄ… one m.in. wyboru PKD przy rejestrowaniu przez diagnostów indywidualnej praktyki oraz procedury wpisywania medycznych laboratoriów diagnostycznych do ewidencji. – Nadal czekamy też na akty wykonawcze do nowej ustawy, w tym najważniejsze rozporzÄ…dzenie dotyczÄ…ce standardów jakoÅ›ci w medycznych laboratoriach diagnostycznych – mówi Monika Pintal-Åšlimak, prezeska Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych. Jak wskazuje, rozporzÄ…dzenia powinny w peÅ‚ni funkcjonować najpóźniej od 10 grudnia br., wiÄ™c czasu zostaÅ‚o już bardzo maÅ‚o i samorzÄ…d bÄ™dzie mieć bardzo krótki termin na ich zaopiniowanie.
– Bardzo cieszymy siÄ™ z tego, że w ubiegÅ‚ym roku weszÅ‚a w życie ustawa o medycynie laboratoryjnej, ponieważ samorzÄ…d zawodowy czekaÅ‚ na ten akt prawny od prawie 20 lat – mówi agencji Newseria Biznes Monika Pintal-Åšlimak. – Niestety w trakcie prac legislacyjnych nad tÄ… ustawÄ… nie wszystkie skÅ‚adane przez Å›rodowisko postulaty zostaÅ‚y uwzglÄ™dnione. Dlatego w tej chwili oczekujemy na nowelizacjÄ™ ustawy o medycynie laboratoryjnej, bo – chociaż jest to Å›wieży akt – widzimy po prawie roku jego funkcjonowania, że należaÅ‚oby wprowadzić zmiany nowelizacyjne.
DÅ‚ugo wyczekiwana przez diagnostów laboratoryjnych i kierowników laboratoriów ustawa z 15 wrzeÅ›nia 2022 roku o medycynie laboratoryjnej zaczęła obowiÄ…zywać w grudniu ub.r. Nowe przepisy okreÅ›lajÄ… m.in. zasady i warunki wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, nadzoru i kontroli medycznych laboratoriów diagnostycznych oraz organizacji i dziaÅ‚ania samorzÄ…du diagnostów laboratoryjnych.
– Ta ustawa zmieniÅ‚a sytuacjÄ™ diagnostów laboratoryjnych, m.in. dlatego że wprowadziÅ‚a dofinansowanie do ksztaÅ‚cenia specjalizacyjnego. Do tej pory byliÅ›my jednym z niewielu zawodów medycznych, który nie miaÅ‚ dofinansowania z budżetu paÅ„stwa do ksztaÅ‚cenia i wszyscy diagnoÅ›ci laboratoryjni, jeżeli podejmowali trud specjalizacyjny, dotychczas ksztaÅ‚cili siÄ™ za swoje wÅ‚asne pieniÄ…dze. Teraz ustawa wprowadziÅ‚a dofinansowanie i czekamy na regulacjÄ™, żeby to siÄ™ zadziaÅ‚o i żeby diagnoÅ›ci mogli podnosić swoje kwalifikacje przez specjalizacjÄ™ finansowanÄ… ze Å›rodków publicznych – mówi prezeska Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych. – Poza tym ustawa umożliwiÅ‚a też uzyskanie urlopu szkoleniowego zarówno diagnostom laboratoryjnym, jak i osobom zatrudnionym w medycznych laboratoriach diagnostycznych, czyli chociażby technikom analityki medycznej. I to sÄ… dobre zmiany.
Oprócz dofinansowania ksztaÅ‚cenia specjalizacyjnego i peÅ‚nopÅ‚atnego urlopu szkoleniowego (w wymiarze do szeÅ›ciu dni roboczych) nowe przepisy uregulowaÅ‚y również wykonywanie zawodu w formie praktyki zawodowej. Zgodnie z zapisami, które zaczęły obowiÄ…zywać od 10 listopada br., diagnoÅ›ci mogÄ… już prowadzić indywidualnÄ… praktykÄ™ jako jednoosobowa dziaÅ‚alność gospodarcza (wyłącznie w zakÅ‚adzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzÄ…cym ten zakÅ‚ad).
– Dodanie tego uprawnienia nie wiąże siÄ™ jednak z rozszerzeniem kompetencji diagnostów, z których mogliby skorzystać w trakcie prowadzenia indywidualnej praktyki – zauważa Monika Pintal-Åšlimak.
Wprowadzenie możliwoÅ›ci wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego w formie indywidualnej praktyki wiąże siÄ™ z wymogiem uzyskania wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o DziaÅ‚alnoÅ›ci Gospodarczej (CEIDG). Jednak tu pojawiajÄ… siÄ™ wÄ…tpliwoÅ›ci dotyczÄ…ce wyboru kodu PKD, ponieważ obecnie w rozporzÄ…dzeniu Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji DziaÅ‚alnoÅ›ci brak jest kodu, który bezpoÅ›rednio odpowiadaÅ‚by indywidualnej praktyce diagnosty laboratoryjnego. Dlatego Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych apeluje o zmianÄ™ tego rozporzÄ…dzenia tak, aby dostosować je do zmienionego stanu prawnego i uwzglÄ™dnić w nim podklasÄ™ dziaÅ‚alnoÅ›ci obejmujÄ…cÄ… indywidualnÄ… praktykÄ™ diagnosty laboratoryjnego oraz grupowÄ… praktykÄ™ diagnostów laboratoryjnych.
Druga kwestia, na którÄ… zwraca uwagÄ™ samorzÄ…d zawodowy, zwiÄ…zana jest z warunkami uzyskania wpisu laboratorium do ewidencji medycznych laboratoriów diagnostycznych (MDL), okreÅ›lonymi w nowej ustawie o medycynie laboratoryjnej. Obecnie przewiduje ona, że wniosek o wpisanie MDL do ewidencji musi obejmować m.in. dane dotyczÄ…ce kierownika laboratorium. Może nim być lekarz – po speÅ‚nieniu okreÅ›lonych warunków, wÅ›ród których jest m.in. posiadanie specjalizacji zgodnej z profilem laboratorium oraz zatrudnienie na podstawie umowy o pracÄ™ w peÅ‚nym wymiarze czasu pracy. Z drugiej strony przepis okreÅ›lajÄ…cy procedurÄ™ wpisu laboratorium do ewidencji jednoczeÅ›nie formuÅ‚uje wymóg podania numeru prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego przez kierownika laboratorium. Lekarz nie może tego wymogu speÅ‚nić, dlatego też Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych wskazuje, że konieczna jest nowelizacja ustawy o medycynie laboratoryjnej, która dostosuje wymogi zwiÄ…zane z procedurÄ… wpisu laboratorium do ewidencji MLD do przepisów przewidujÄ…cych możliwość peÅ‚nienia funkcji kierownika laboratorium przez lekarzy.
– Nadal czekamy też na akty wykonawcze do nowej ustawy, w tym najważniejsze rozporzÄ…dzenie dotyczÄ…ce standardów jakoÅ›ci w medycznych laboratoriach diagnostycznych – mówi prezeska Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.
W piÄ…tek, 10 listopada br. w Biuletynie Informacji Publicznej RzÄ…dowego Centrum Legislacji ukazaÅ‚ siÄ™ projekt tego rozporzÄ…dzenia ministra zdrowia. Na wniesienie uwag strona spoÅ‚eczna i zainteresowane podmioty dostaÅ‚y 10 dni. RozporzÄ…dzenie ma okreÅ›lić niezbÄ™dny podstawowy poziom jakoÅ›ci, jakie medyczne laboratorium diagnostyczne powinno speÅ‚niać, aby prowadzić swojÄ… dziaÅ‚alność i zagwarantować wÅ‚aÅ›ciwy poziom bezpieczeÅ„stwa pacjentów i personelu. Akty wykonawcze do ustawy o medycynie laboratoryjnej powinny w peÅ‚ni funkcjonować najpóźniej od 10 grudnia br.
– Ten termin wynika z zapisów ustawy o medycynie laboratoryjnej, która przewiduje dostosowanie aktów wykonawczych do tej ustawy wÅ‚aÅ›nie do tego terminu. Niestety jeszcze nie wszystkie one funkcjonujÄ… – mówi Monika Pintal-Åšlimak – Jest to dla nas dość obciążajÄ…ce, ponieważ – żeby naprawdÄ™ dobrze siÄ™ pochylić nad tymi aktami i dobrze je przygotować, aby one usprawniaÅ‚y pracÄ™ laboratorium, ale też oddawaÅ‚y rzeczywistość – potrzebujemy czasu, aby móc je zaopiniować.
Jak podkreÅ›lajÄ… przedstawiciele Rady, skala zmian wprowadzanych w standardach okreÅ›lanych projektowanym rozporzÄ…dzeniem, w tym zwiÄ…zanych z modyfikacjÄ… systemów informatycznych, wymaga odpowiedniego odroczenia terminu wejÅ›cia w życie rozporzÄ…dzenia.
