TÅ‚uszcze sÄ… niezbÄ™dnym skÅ‚adnikiem odżywczym, bo dostarczajÄ… potrzebnej energii i pomagajÄ… wchÅ‚aniać witaminy A, D i E. W diecie ważna jest jednak nie tyle sama ilość, co jakość spożywanego tÅ‚uszczu. ZastÄ…pienie nasyconych kwasów tÅ‚uszczowych wielo- i jednonienasyconymi znaczÄ…co zmniejsza wiÄ™c ryzyko zaburzeÅ„ lipidowych czy rozwoju miażdżycy, prowadzÄ…cych do problemów z sercem. Dlatego dietetycy zachÄ™cajÄ…, by stosować margaryny, które pozwalajÄ… ograniczyć spożycie tÅ‚uszczów nasyconych nawet o poÅ‚owÄ™.
– TÅ‚uszcze w diecie sÄ… bardzo ważne. StanowiÄ… materiaÅ‚ budulcowy, wiÄ™c sÄ… potrzebne do wzrostu i rozwoju. Jeżeli sÄ… to dobre tÅ‚uszcze, to sÄ… źródÅ‚em dobrej energii, budujÄ… wiele hormonów, które warunkujÄ… prawidÅ‚owe funkcjonowanie naszego organizmu – tÅ‚umaczy w rozmowie z agencjÄ… Newseria Biznes dr inż. Katarzyna OkrÄ™glicka, dietetyczka z ZakÅ‚adu Medycyny SpoÅ‚ecznej i Zdrowia Publicznego na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.
CaÅ‚kowite spożycie tÅ‚uszczu u dorosÅ‚ych powinno wynosić 20–35 proc. kalorii spożywanych każdego dnia, a nieco wiÄ™cej w przypadku dzieci. JednoczeÅ›nie mniej niż 10 proc. kalorii powinno pochodzić z nasyconych kwasów tÅ‚uszczowych (SFA) obecnych m.in. w peÅ‚notÅ‚ustych produktach mlecznych, tÅ‚ustych miÄ™sach, tÅ‚uszczach zwierzÄ™cych czy oleju palmowym.
– Nasycone kwasy tÅ‚uszczowe, przy nadmiernym spożyciu, istotnie wpÅ‚ywajÄ… na ryzyko rozwoju chorób ukÅ‚adu krążenia. NasilajÄ… także ryzyko w przypadku takich chorób jak cukrzyca czy nowotwory. W zwiÄ…zku z tym w naszej diecie powinny być znacznie ograniczone. Na nie powinniÅ›my uważać i wÅ‚aÅ›ciwie im bÄ™dzie ich mniej w naszej diecie, tym bÄ™dzie ona dla nas zdecydowanie bardziej korzystna – ocenia dietetyczka. – PowinniÅ›my natomiast polegać na tÅ‚uszczach jedno- i wielonienasyconych jako tych zdrowszych.
Jak podkreśla, zalecenie dotyczące zmniejszenia udziału SFA w diecie zostało poparte przez American Heart Association/American College of Cardiology oraz National Lipid Association i jest zgodne z globalnymi zaleceniami wydanymi przez WHO.
Jednonienasycone kwasy tÅ‚uszczowe (MUFA), które zawierajÄ… jedno podwójne wiÄ…zanie w Å‚aÅ„cuchu kwasów tÅ‚uszczowych, pomagajÄ… obniżyć poziom LDL, czyli „zÅ‚ego” cholesterolu we krwi. Ich źródÅ‚em sÄ… oleje roÅ›linne, orzechy, nasiona czy awokado. Wielonienasycone kwasy tÅ‚uszczowe (PUFA) pomagajÄ… obniżyć ciÅ›nienie krwi i zmniejszyć stan zapalny. Omega-3 i omega-6 to rodzaje PUFA, które sÄ… odpowiedzialne za zdrowy mózg, serce, skórÄ™ i wÅ‚osy. Kwasy omega-3 powinny stanowić 0,5–1 proc. caÅ‚kowitej liczby kalorii, a kwasy omega-6 od 4 do 10 proc. caÅ‚kowitej dziennej dawki kalorii. Należą one również do tak zwanych niezbÄ™dnych nienasyconych kwasów tÅ‚uszczowych (NNKT), których organizm nie może wytwarzać samodzielnie.
W profilaktyce zdrowia wybór optymalnych źródeÅ‚ tÅ‚uszczu jest bardzo istotny. Zmniejszenie spożycia produktów zawierajÄ…cych tÅ‚uszcze zwierzÄ™ce i zastÄ…pienie ich źródÅ‚ami roÅ›linnymi zmniejsza ryzyko zaburzeÅ„ lipidowych czy rozwoju miażdżycy.
– Aktualne rekomendacje zarówno towarzystw naukowych, jak i wielu ekspertów wskazujÄ… na to, że przede wszystkim powinniÅ›my polegać na dobrych źródÅ‚ach tÅ‚uszczu, jak tÅ‚uszcz pochodzenia roÅ›linnego. Istotnym źródÅ‚em bÄ™dzie na przykÅ‚ad olej rzepakowy czy oliwa z oliwek, nasiona, orzechy, czy miÄ™kkie margaryny kubkowe jako dobre źródÅ‚o tÅ‚uszczów jedno- i wielonienasyconych przy niskiej zawartoÅ›ci tÅ‚uszczów nasyconych i tÅ‚uszczów trans – podkreÅ›la dr inż. Katarzyna OkrÄ™glicka.
Jak wskazuje ekspertka, w obiegu wciąż jest wiele mitów dotyczÄ…cych „zÅ‚ej” margaryny – wielu konsumentów jest przekonanych, że jest ona jednym ze źródeÅ‚ szkodliwych tÅ‚uszczów trans, powstajÄ…cych w procesie utwardzania olejów roÅ›linnych. To jednak od dawna nie jest uzasadnione. Dietetyczka podkreÅ›la, że od kilku lat produkty nowej generacji wprowadzane na polski rynek charakteryzujÄ… siÄ™ ich niskÄ… zawartoÅ›ciÄ…. Konsumentów dodatkowo chroni prawo unijne. W 2019 roku przyjÄ™to rozporzÄ…dzenie, które ustala maksymalnÄ… zawartość tÅ‚uszczów trans w pożywieniu – na poziomie 2 g tÅ‚uszczów trans na 100 g tÅ‚uszczu. Prawo to weszÅ‚o w życie dwa lata później.
– Od wielu lat na polskim rynku konsumentom oferowana jest coraz lepsza jakość margaryn miÄ™kkich, kubkowych, a od kwietnia 2021 roku mamy nawet jasne wytyczne europejskie, które mówiÄ… o tym, że margaryny, ale też inne tÅ‚uszcze, które sÄ… produkowane, muszÄ… być korzystnym źródÅ‚em tÅ‚uszczów – tÅ‚umaczy dietetyczka.
Jak wynika z przygotowanego przez ekspertkÄ™ porównania, margaryny mogÄ… stanowić zdrowÄ… część naszej diety. MogÄ… też być istotnym źródÅ‚em niezbÄ™dnych witamin rozpuszczalnych w tÅ‚uszczach, jak witamina A, D i E. Niektóre majÄ… dodatek steroli roÅ›linnych lub stanoli, które pomagajÄ… obniżyć poziom cholesterolu we krwi.
– Margaryny majÄ… obniżonÄ… ilość tÅ‚uszczów nasyconych i dodatkowo bardzo niskÄ… zawartość tÅ‚uszczów trans, która nie stanowi zagrożenia dla naszego zdrowia. W zwiÄ…zku z tym w Å›wietle aktualnych badaÅ„, jeżeli konsumenci, pacjenci chcÄ… wybierać produkty tÅ‚uszczowe do smarowania, to margaryny miÄ™kkie, kubkowe sÄ… jak najbardziej korzystnÄ… opcjÄ… w ich diecie – przekonuje dr inż. Katarzyna OkrÄ™glicka.
