Już ponad dwa lata temu Komisja Nadzoru Finansowego zaproponowaÅ‚a rozwiÄ…zanie problemu umów frankowych poprzez ich przewalutowanie tak, jak gdyby od poczÄ…tku kredyt zaciÄ…gniÄ™ty byÅ‚ w zÅ‚otych albo stosownie do wyliczania rat Å›redniego kursu walutowego podawanego przez Narodowy Bank Polski. Obecnie nadzorca pracuje nad projektem ustawy wedÅ‚ug tych zaÅ‚ożeÅ„. Zdaniem Å›rodowiska bankowego, choć rozwiÄ…zanie to wciąż faworyzuje tÄ™ grupÄ™ kredytobiorców, to można je uznać za sprawiedliwe. Zdjęłoby ono z banków konieczność zawiÄ…zywania rezerw na potencjalnie unieważniane w przyszÅ‚oÅ›ci umowy frankowe.
– Interwencja prawna, budujÄ…ca zrozumienie i zgodÄ™ wÅ›ród zdecydowanej wiÄ™kszoÅ›ci Polaków, powinna polegać na tym, że w przypadku, kiedy dochodzi do unieważnienia umowy, strony postÄ™pujÄ… w taki sposób, aby frankowy kredytobiorca ponosiÅ‚ mniej wiÄ™cej koszty, jakie ponosiÅ‚ kredytobiorca zÅ‚otowy – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes ZwiÄ…zku Banków Polskich. – OkreÅ›lenie takiej zasady – albo ustawowe, albo na mocy delegacji ustawowej – tworzyÅ‚oby bardzo dobrÄ… przestrzeÅ„ do zawierania obustronnie korzystnych porozumieÅ„ pomiÄ™dzy klientami i bankami. PamiÄ™tajmy, że dyrektywy unijne w przypadkach, kiedy dochodzi do jakichÅ› wÄ…tpliwoÅ›ci prawnych czy sporów, mówiÄ…, że celem postÄ™powania jest utrzymanie umowy, bo relacje pomiÄ™dzy instytucjami finansowymi a obywatelami sÄ… wieloletnie.
O tym, że KNF od kilku tygodni prowadzi prace nad zaÅ‚ożeniami nowej ustawy frankowej, poinformowaÅ‚y na poczÄ…tku marca „Puls Biznesu” i Business Insider Polska. MiaÅ‚aby ona być oparta na zaproponowanych w grudniu 2020 roku przez KNF zasadach zawierania ugód ws. kredytów frankowych pomiÄ™dzy kredytobiorcami a bankami. ZakÅ‚adajÄ… one przewalutowanie kredytu na zÅ‚ote, co eliminowaÅ‚oby ryzyko kursowe lub pozostanie przy kredycie walutowym, ale rozliczanym po kursie niezależnym od decyzji banku – kredytodawcy. W pierwszym przypadku kredyt mieszkaniowy powiÄ…zany ze zmianami kursu CHF/PLN miaÅ‚by być rozliczany od daty uruchomienia jak kredyt zÅ‚otowy. W drugim – klauzula kursowa miaÅ‚aby zostać zastÄ…piona odwoÅ‚aniem do Å›redniego kursu waluty ustalanego przez Narodowy Bank Polski.
– Propozycja sprzed dwóch lat i konsekwentnie to, co w tej chwili jest prezentowane jako ewentualność regulacji ustawowej, jest moim zdaniem najdalej idÄ…cym rozwiÄ…zaniem dajÄ…cym siÄ™ racjonalnie uzasadnić – ocenia Cezary StypuÅ‚kowski, prezes zarzÄ…du mBanku. – Ono sprowadza historycznie warunki, na których klienci frankowi czy w innych walutach zaciÄ…gali kredyty w latach 2005–2008, zostaÅ‚y one przeliczone na warunki, jak gdyby zaciÄ…gnÄ™li kredyt zÅ‚otowy. To jest i tak uprzywilejowanie tych klientów, ale to jest fair. Wszystko ponad tÄ™ wielkość wydaje mi siÄ™ być po prostu bezzasadnym wzbogaceniem stosunkowo wÄ…skiej grupy osób i odpÅ‚ywem kapitaÅ‚u banków z daleko idÄ…cymi konsekwencjami.
CaÅ‚y sektor bankowy zawiÄ…zaÅ‚ do tej pory rezerwy na ryzyko zwiÄ…zane z kosztem unieważnienia umów frankowych na 40 mld zÅ‚. To jeszcze nie koniec: po wydanej w poÅ‚owie lutego niekorzystnej dla banków opinii rzecznika TrybunaÅ‚u SprawiedliwoÅ›ci UE ws. wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitaÅ‚u branża spodziewa siÄ™ jesieniÄ… równie negatywnego dla siebie wyroku. OznaczaÅ‚by on, że po unieważnieniu przez sÄ…d umowy frankowej bank nie mógÅ‚by domagać siÄ™ od klienta odsetek za czas, przez który kredytobiorca z pożyczonych pieniÄ™dzy korzystaÅ‚, zanim umowa nie zostaÅ‚a uznana za nieważnÄ…. Dlatego ustawowe rozwiÄ…zanie problemu zmniejszyÅ‚oby ryzyko grożące bankom w razie jeszcze bardziej nasilonych pozwów sÄ…dowych, do których zachÄ™ci „frankowiczów” spodziewane orzeczenie TSUE.
– Bank, który reprezentujÄ™, odpisaÅ‚ okoÅ‚o 7 mld zÅ‚ na ryzyko prawne zwiÄ…zane z tymi kredytami. To sÄ… olbrzymie pieniÄ…dze i podstawa do ok. 70 mld zÅ‚ kredytów. Jeżeli weźmiemy pod uwagÄ™, że 70 mld kredytów może sfinansować dziesiÄ…tki tysiÄ™cy mieszkaÅ„, to jest po prostu spoÅ‚eczne marnotrawstwo i jednoczeÅ›nie uprzywilejowanie przeciÄ™tnie bardziej zamożnych ludzi w Polsce – przekonuje Cezary StypuÅ‚kowski. – W dzisiejszych warunkach, przy aktywizmie niektórych Å›rodowisk prawniczych, jedyna rozsÄ…dna droga, która szybko by przecięła dużą część utrzymujÄ…cej siÄ™ niepewnoÅ›ci majÄ…cej olbrzymie zÅ‚e skutki, zwÅ‚aszcza w tak turbulentnych czasach, w jakich jesteÅ›my, to jest droga ustawowa.
