OkoÅ‚o 80 proc. pÅ‚ynów do spryskiwaczy na polskim rynku nie speÅ‚nia deklaracji jakoÅ›ciowych producenta podanych na opakowaniach – wykazaÅ‚a tegoroczna kontrola Instytutu Transportu Samochodowego (ITS). NajwiÄ™kszÄ… bolÄ…czkÄ… jest parametr zwiÄ…zany z ich zamarzaniem w ukÅ‚adzie natryskowym – różnica 1–2°C miÄ™dzy rzeczywistÄ… temperaturÄ… krystalizacji a podanÄ… przez producenta może powodować problemy dla kierowców. Eksperci rekomendujÄ… siÄ™ganie po produkty majÄ…ce certyfikaty niezależnych jednostek.
– Z naszej analizy pÅ‚ynów do mycia i spryskiwania szyb samochodowych i reflektorów wynika, że wiÄ™kszość badanych przez nas produktów niestety nie speÅ‚niaÅ‚a wymagaÅ„ deklarowanych przez producenta. ByÅ‚y to różne odchylenia od zapisów, może nie wpÅ‚ywaÅ‚y one mocno na jakość produktów, niemniej jednak wykazujÄ… tendencjÄ™ do gorszych parametrów niż w poprzednich latach – mówi agencji Newseria Ewa Rostek, kierownik Centrum BadaÅ„ MateriaÅ‚ów w Instytucie Transportu Samochodowego.
ITS przebadaÅ‚ ponad 100 pÅ‚ynów do spryskiwaczy na przestrzeni ostatniego roku. OkoÅ‚o 80 proc. z nich nie speÅ‚niaÅ‚o deklaracji producenta dotyczÄ…cych jakoÅ›ci podanych na opakowaniach.
– PÅ‚yny do spryskiwaczy bada siÄ™ pod kÄ…tem 20 parametrów, z czego pięć–sześć jest krytycznych. ZauważyliÅ›my, że z roku na rok te pÅ‚yny sÄ… coraz sÅ‚absze. Jeszcze siÄ™ „Å‚apiÄ…” na minimalne wymagania, jakie sÄ… stawiane pÅ‚ynom do spryskiwaczy, ale sÄ… coraz niższe jakoÅ›ciowo – podkreÅ›la Ewa Rostek.
Analiza ITS wykazaÅ‚a, że rozbieżnoÅ›ci najczęściej dotyczÄ… temperatury krystalizacji, czyli momentu przechodzenia w stan staÅ‚y, która czÄ™sto jest wyższa, niż deklaruje producent. Choć różnica 1–2°C w temperaturze krystalizacji wydaje siÄ™ niewielka, to w rzeczywistoÅ›ci ma duże znaczenie. Dotyczy to zwÅ‚aszcza produktów reklamowanych jako odpornych na -20°C, ale w praktyce krystalizujÄ…cych siÄ™ przy -18°C czy -19°C. W ukÅ‚adzie natryskowym mogÄ… wówczas zamarzać już po jednej nocy z temperaturÄ… -15°C. Nawet jeÅ›li pÅ‚yn dotrze do szyby, to może zamarznąć po rozpyleniu już przy -10°C czy -12°C, co bÄ™dzie skutkować cienkÄ… warstwÄ… lodu na szybie, którÄ… trudno usunąć w warunkach ruchu i ograniczonego czasu.
– Różnica wynika z prostej zależnoÅ›ci od kosztów wytworzenia lepszego pÅ‚ynu, który bÄ™dzie miaÅ‚ niższÄ… temperaturÄ™ krystalizacji. Trzeba do niego użyć trochÄ™ wiÄ™cej alkoholu, który jest droższy. Zatem im mniej alkoholu, tym wyższa temperatura krystalizacji – tÅ‚umaczy ekspertka Centrum BadaÅ„ MateriaÅ‚ów w ITS.
Producenci pÅ‚ynów do spryskiwaczy, aby obniżyć temperaturÄ™ krystalizacji, siÄ™gajÄ… najczęściej po alkohol w postaci etanolu, czasem izopropylu, ale coraz częściej także metanolu. Ta substancja, choć skuteczna, tania, jest jednak silnie toksyczna. W zamkniÄ™tej kabinie może wywoÅ‚ywać m.in. podrażnienia oczu i skóry czy też zawroty gÅ‚owy. Dlatego jest dopuszczona w bardzo ograniczonym zakresie do użycia, co w dodatku wymaga odpowiedniego oznaczenia, jednak na niektórych opakowaniach informacja jest podana w taki sposób, aby konsument nie dostrzegÅ‚ ich zawartoÅ›ci.
W 2024 roku Inspekcja Handlowa skontrolowaÅ‚a 50 partii zimowych pÅ‚ynów i koncentratów pÅ‚ynów do spryskiwaczy oraz odmrażaczy do szyb samochodowych pod kÄ…tem zawartoÅ›ci metanolu. W szeÅ›ciu pÅ‚ynach stwierdzono przekroczenie jego dopuszczalnej zawartoÅ›ci, która wynosi 0,6 proc. masowo.
Kontrola wykazaÅ‚a również, że niektóre pÅ‚yny zimowe sÄ… błędnie oznakowane. Oznaczenie „-15°C” sugeruje, że mamy do czynienia z pÅ‚ynem przejÅ›ciowym, czyli tzw. jesienno-zimowym, a nie w peÅ‚ni zimowym. Ponadto nie wszyscy wytwórcy umieszczajÄ… na opakowaniach bezpieczne zamkniÄ™cia chroniÄ…ce dzieci, co stwarza ryzyko przypadkowego kontaktu.
– SÄ… też takie pÅ‚yny, które gorzej usuwajÄ… zanieczyszczenia z szyby. To siÄ™ wiąże z tym, że producenci dodajÄ… mniej dodatków czyszczÄ…cych, bo one oznaczajÄ… wyższe koszty – podkreÅ›la Ewa Rostek i dodaje, że dobry pÅ‚yn powinien usuwać brud, sól i tÅ‚uste osady, poprawiajÄ…c przejrzystość szyb. – Używanie niespeÅ‚niajÄ…cych norm pÅ‚ynów do spryskiwaczy, które majÄ… niskÄ… jakość, wpÅ‚ywa przede wszystkim na naszÄ… widoczność, na to, jak postrzegamy nadjeżdżajÄ…ce samochody, czy wszystko widać dobrze w szybie i w lusterkach. To realnie wpÅ‚ywa na poprawÄ™ bezpieczeÅ„stwa. Jeżeli pÅ‚yn ma sÅ‚abÄ… jakość, to źle wpÅ‚ywa na same pióra wycieraków: nie zbierajÄ… dobrze na szybie, zostawiajÄ… smugi, co również wpÅ‚ywa na to, że gorzej widzimy, np. przez refleksy Å›wietlne nadjeżdżajÄ…cych samochodów.
Eksperci Instytutu Transportu Samochodowego podkreÅ›lajÄ… również, że nawet niektóre certyfikowane pÅ‚yny nie przechodzÄ… testów. JednoczeÅ›nie zwracajÄ… uwagÄ™, że ich dystrybutorzy czuwajÄ… nad ich jakoÅ›ciÄ… i jeÅ›li nie speÅ‚niajÄ… norm, najczęściej wycofujÄ… je z obrotu.
– Czasami producenci dodajÄ… dziwne dodatki, które wpÅ‚ywajÄ… na lakier. Ma to pewnie zwiÄ…zek z wymaganiami klientów, żeby te pÅ‚yny Å‚adniej pachniaÅ‚y, miaÅ‚y fajniejszy kolor czy inaczej wyróżniaÅ‚y siÄ™ na rynku, jednak to nie zawsze dobrze wpÅ‚ywa na wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci takiego pÅ‚ynu. Może on uszkodzić lakier, na przykÅ‚ad zostawić na nim kolorowe obwódki – mówi ekspertka. – Nie zauważyliÅ›my różnicy w jakoÅ›ci pÅ‚ynów taÅ„szych i droższych. TrafiajÄ… siÄ™ bardzo drogie pÅ‚yny, które nie speÅ‚niajÄ… wymagaÅ„, a trafiajÄ… siÄ™ też taÅ„sze pÅ‚yny, które caÅ‚kiem dobrze sobie radzÄ… z jakoÅ›ciÄ…. Nie można też stwierdzić, że jakiÅ› specjalny segment produktów siÄ™ wyróżnia.
SpecjaliÅ›ci z ITS namawiajÄ… do tego, aby przy wyborze pÅ‚ynu do spryskiwaczy dokÅ‚adnie sprawdzać opakowanie i etykietÄ™, gdzie powinny siÄ™ znaleźć jasno okreÅ›lone parametry, w tym m.in. temperatura krystalizacji i skÅ‚ad. Należy unikać nieatestowanych produktów, które mogÄ… zawierać nieodpowiednie rozpuszczalniki.
– Kierowcy, kupujÄ…c pÅ‚yn do spryskiwaczy, powinni zwrócić uwagÄ™ na to, aby na opakowaniu widniaÅ‚a jakakolwiek informacja o certyfikacie. To może być certyfikat wydany przez dowolnÄ… jednostkÄ™, byle nie byÅ‚ to certyfikat wydawany przez producenta – zaznacza Ewa Rostek. – CzÄ™sto jest tak, że odbiorcy pÅ‚ynów, na przykÅ‚ad supermarkety czy firmy transportowe, wymagajÄ… certyfikatu od swoich dostawców i producentów. Wtedy taki produkt na pewno przechodzi badania.
Eksperci przypominajÄ…, żeby regularnie kontrolować stan pÅ‚ynu i go uzupeÅ‚niać. Tym bardziej że pÅ‚yn z czasem traci wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci, szczególnie gdy jest rozcieÅ„czany wodÄ…. Dodatkowo warto pamiÄ™tać o wietrzeniu kabiny przy czÄ™stym użyciu spryskiwaczy. To ograniczy wdychanie oparów alkoholu.
