Aktualizacja 08:18
62 proc. Polaków mówi otwarcie o swoich poglÄ…dach politycznych i nie przejmuje siÄ™ opiniami innych na ten temat. Jednak ponad poÅ‚owa przyznaÅ‚a, że unika rozmów o polityce i poparciu dla partii politycznych, a 12 proc. nigdy nie porusza tego tematu – wynika z badania przeprowadzonego na Panelu Ariadna. Przyczyny sÄ… różne. WÅ›ród nich sÄ… obawy o brak zrozumienia, a nawet agresywnÄ… reakcjÄ™ rozmówcy. – Zanim zaczniemy siÄ™ zastanawiać nad tym, co zrobić, żeby ludzie zaczÄ™li siÄ™ dzielić swoimi poglÄ…dami politycznymi, powinniÅ›my siÄ™ zastanowić, dlaczego wiele osób nie akceptuje innych poglÄ…dów niż swoje – mówi prof. Dominika Maison, psycholożka z Uniwersytetu Warszawskiego.
– Wyniki przeprowadzonego badania pokazaÅ‚y, że jest caÅ‚kiem spora grupa Polaków, którzy bojÄ… siÄ™ albo nie chcÄ… mówić o swoich poglÄ…dach politycznych. W naszym badaniu aż 54 proc. Polaków powiedziaÅ‚o, że unika tematów politycznych i nie chce ich podejmować w swoim otoczeniu. I wynika to z bardzo różnych powodów. Pierwszym powodem jest to, że siÄ™ bojÄ…, że mogÄ… być źle zrozumiani, że mogÄ… być źle ocenieni, ale niektórzy mówiÄ… wrÄ™cz o tym, że bojÄ… siÄ™ ataków, niemalże agresji ze strony swojego otoczenia w odpowiedzi na swoje poglÄ…dy – mówi agencji Newseria Biznes prof. Dominika Maison.
Prawie poÅ‚owa respondentów spotkaÅ‚a siÄ™ z brakiem aprobaty wÅ‚asnych poglÄ…dów, a 39 proc. z agresywnÄ… reakcjÄ…. 29 proc. twierdzi, że straciÅ‚o część znajomych przez dyskusje o polityce. WÅ›ród tych osób sÄ… zdecydowanie częściej mężczyźni (36 proc.), osoby starsze (40 proc. osób powyżej 55. roku życia) oraz zwolennicy Lewicy (39 proc.) i Koalicji Obywatelskiej (34 proc.).
– Najczęściej brak akceptacji siÄ™ zdarza wtedy, kiedy jesteÅ›my wÅ›ród grupy osób o odmiennych poglÄ…dach politycznych, czyli stanowimy mniejszość z naszymi poglÄ…dami. Wtedy może być tak, że ludzie doÅ›wiadczajÄ… wrÄ™cz ataków ze strony swojego otoczenia i po prostu nie chcÄ… siÄ™ na to narażać. Nie chcÄ… tracić swoich przyjacióÅ‚ i dlatego decydujÄ… siÄ™ na to, żeby na ten temat nie mówić otwarcie, nie pokazywać otwarcie swoich poglÄ…dów – podkreÅ›la badaczka.
WÅ›ród osób, które otwarcie mówiÄ… o polityce i wÅ‚asnych preferencjach politycznych, dominujÄ… mężczyźni (65 proc. vs. 59 proc. kobiet), osoby starsze i lepiej wyksztaÅ‚cone.
– Kobiety majÄ… dużo mniejszÄ… pewność politycznÄ… niż mężczyźni i dużo częściej ukrywajÄ… swoje poglÄ…dy, nie chcÄ… siÄ™ nimi dzielić. Dużo częściej też obawiajÄ… siÄ™ różnego rodzaju ataków i agresji ze strony swojego otoczenia. Również, co może być zaskakujÄ…ce, ujawniania swoich poglÄ…dów obawiajÄ… siÄ™ mÅ‚odzi ludzie, dużo bardziej niż osoby starsze. WÅ‚aÅ›nie te osoby, które teraz zaczynajÄ… mieć możliwość gÅ‚osowania, wchodzÄ… w ten okres, kiedy mogÅ‚yby gÅ‚osować, czÄ™sto bojÄ… siÄ™ ujawniania swoich poglÄ…dów politycznych – mówi prof. Dominika Maison.
Obawy przed ujawnianiem swoich poglÄ…dów różnie przedstawiajÄ… siÄ™ także wÅ›ród zwolenników poszczególnych partii politycznych. Najbardziej otwarcie o swoich poglÄ…dach mówiÄ… zwolennicy Konfederacji (77 proc.) i Koalicji Obywatelskiej (75 proc.), a w najmniejszym stopniu chcÄ… ujawniać swoje poglÄ…dy zwolennicy Trzeciej Drogi (55 proc.).
– Obawa o konsekwencje ujawnienia swoich poglÄ…dów politycznych jest jednÄ… z przyczyn rozbieżnoÅ›ci miÄ™dzy sondażami przedwyborczymi a rzeczywistym wynikiem wyborów. Nasze badania pokazaÅ‚y, że najwiÄ™ksze obawy przed ujawnianiem swoich poglÄ…dów mieli zwolennicy Trzeciej Drogi i to jest jedno z wyjaÅ›nieÅ„, dlaczego wyniki tego ugrupowania najbardziej nas zaskoczyÅ‚y. W rzeczywistoÅ›ci osób gÅ‚osujÄ…cych na to ugrupowanie byÅ‚o dużo wiÄ™cej niż tych, którzy przyznawali siÄ™ do tych sympatii w swoim otoczeniu, i tych, którzy otwarcie ujawniali swoje poglÄ…dy w sondażach – komentuje ekspertka.
Badanie przeprowadzono na poczÄ…tku października i zapytano w nim także o chęć mówienia na temat udziaÅ‚u w wyborach. 35 proc. respondentów raczej unika odpowiedzi na takie pytanie, 2 proc. nie odpowiada nigdy. W tych grupach dominowaÅ‚y osoby mÅ‚ode i te, które nie zamierzaÅ‚y wziąć udziaÅ‚u w tych wyborach. Z kolei 45 proc. wprost przyznaÅ‚o, na kogo bÄ™dzie gÅ‚osować. Tak samo liczne jest grono tych wyborców, którzy nie ujawniajÄ… swojej decyzji.
Zdaniem ekspertki wyniki badaÅ„ sÄ… bardzo niepokojÄ…ce, bo pokazujÄ… rosnÄ…cy brak poczucia bezpieczeÅ„stwa w wyrażaniu wÅ‚asnych poglÄ…dów i rosnÄ…cÄ… w polskim spoÅ‚eczeÅ„stwie agresjÄ™ na tle politycznym.
– PoglÄ…dy polityczne bardzo mocno ocierajÄ… siÄ™ o Å›wiatopoglÄ…d i głębokie wartoÅ›ci, a o tym bardzo trudno siÄ™ dyskutuje. Po prostu siÄ™ w pewne rzeczy wierzy, wyznaje siÄ™ i trudno dyskutować – mówi prof. Dominika Maison. – Zanim zaczniemy siÄ™ zastanawiać nad tym, co zrobić, żeby ludzie zaczÄ™li siÄ™ dzielić swoimi poglÄ…dami politycznymi, powinniÅ›my siÄ™ zastanowić, dlaczego wiele osób nie akceptuje innych poglÄ…dów niż swoje i reaguje agresjÄ… na odmienność poglÄ…dów politycznych. Najpierw musimy zmienić zachowania tych atakujÄ…cych i wtedy prawdopodobnie również ci, którzy ukrywajÄ…, przestanÄ… siÄ™ bać, bo bÄ™dÄ… mniej narażeni na te ataki.
Jak podkreÅ›la, debaty na tematy fundamentalne, dotyczÄ…ce wyznawanych poglÄ…dów, można siÄ™ nauczyć. Do tego potrzeba jednak pewnej edukacji politycznej i edukacji dyskusji od wczesnych lat w szkole.
– Pewnie pomogÅ‚oby, gdyby ludzie nauczyli siÄ™, że można mieć odmienne poglÄ…dy, można z nimi dyskutować i niekoniecznie od razu trzeba atakować i walczyć – ocenia psycholożka UW.
