Technologia mRNA w coraz wiÄ™kszym stopniu zaczyna być kojarzona nie tylko ze szczepieniami przeciw koronawirusowi. Naukowcy z różnych oÅ›rodków na caÅ‚ym Å›wiecie prowadzÄ… badania nad jej wykorzystaniem w leczeniu nowotworów. Polscy badacze z Medicofarma Biotech pracujÄ… nad użyciem jej w terapii uzupeÅ‚niajÄ…cej, zapobiegajÄ…cej nawrotom choroby po resekcji glejaka mózgu. Badania przeprowadzone na myszach wykazaÅ‚y, że lek wpÅ‚ywa na zmniejszenie nowotworu.
– Nasze prace nad terapiÄ… glejaka, czyli bardzo terminalnego raka mózgu, odbywajÄ… siÄ™ w oparciu o technologiÄ™ mRNA. JesteÅ›my już po badaniach na myszach i wydaje mi siÄ™, że w nastÄ™pnym okresie roku, dwóch lat bylibyÅ›my w stanie wystÄ…pić z wnioskiem o rejestracjÄ™ naszej terapii do badaÅ„ klinicznych na ludziach – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Innowacje Cezary Kilczewski, prezes zarzÄ…du Medicofarma Biotech.
Technologia pozwalajÄ…ca na uzyskanie stabilnego mRNA, które jest w stanie wywoÅ‚ać reakcjÄ™ immunologicznÄ… w organizmie, to pokÅ‚osie badaÅ„, za które w tym roku NagrodÄ™ Nobla w dziedzinie medycyny otrzymali dr Katalin Karikó i dr Drew Weissman. DziÄ™ki temu odkryciu udaÅ‚o siÄ™ w rekordowo szybkim czasie opracować szczepionki mRNA przeciw COVID-19. Technologia jest jednak uznawana za ogromnÄ… nadziejÄ™ nie tylko w zwalczaniu patogenów, takich jak koronawirusy, ale i wÅ‚aÅ›nie w leczeniu nowotworów.
– Efektem naszych badaÅ„ dzisiaj jest udowodnienie, że podanie naszego terapeutyku bezpoÅ›rednio do nowotworu, który zostaÅ‚ sztucznie wyhodowany w żywej myszy, powoduje jego zmniejszenie w stosunku do guza u myszy, którym tego terapeutyku nie podano. Gdyby nasz terapeutyk zostaÅ‚ zarejestrowany jako lek, jako terapia, to bÄ™dzie podawany już po resekcji, czyli po usuniÄ™ciu guza z mózgu. Jego zadaniem jest powstrzymywanie, niejako zagÅ‚odzenie powstawania nowych komórek nowotworowych, niedopuszczenie do ich dalszego rozwoju – wyjaÅ›nia Cezary Kilczewski.
Obecny standard leczenia glejaka mózgu obejmuje w pierwszej kolejnoÅ›ci wyciÄ™cie guza, jeÅ›li jest to możliwe. Leczeniem wspomagajÄ…cym jest chemioterapia i radioterapia. To choroba o zÅ‚ym rokowaniu. Zaledwie poÅ‚owa pacjentów przeżywa pierwszy rok od diagnozy. W przypadku nowotworu o niskiej zÅ‚oÅ›liwoÅ›ci 10-letnie przeżycie udaje siÄ™ uzyskać u prawie 50 proc. pacjentów. Dużym problemem, nawet w przypadku raka o niskiej zÅ‚oÅ›liwoÅ›ci, poddajÄ…cego siÄ™ leczeniu chirurgicznemu, sÄ… czÄ™ste wznowy choroby. UzupeÅ‚niajÄ…ce leczenie o udowodnionym dziaÅ‚aniu zwiÄ…zanym z zapobieganiem wznowom jest wiÄ™c bardzo pożądane.
– Do komercjalizacji jeszcze jest daleko, nie mamy pewnoÅ›ci, że do niej dojdzie. Znaczny procent wszelkich prac badawczych nad różnymi terapiami niestety nie ma finaÅ‚u w rejestracji. Wydaje nam siÄ™, że jeżeli wszystkie prace pójdÄ… tak, jak to zaplanowaliÅ›my, to można by byÅ‚o mniej wiÄ™cej za cztery–pięć lat myÅ›leć już o znacznym zaawansowaniu procesu rejestracyjnego i o wprowadzeniu na rynek – przewiduje ekspert.
Rak mózgu to niejedyna choroba nowotworowa, w której badane jest zastosowanie mRNA. Pod koniec wrzeÅ›nia w fazÄ™ badania klinicznego II fazy weszÅ‚a szczepionka terapeutyczna mRNA, zapobiegajÄ…ca nawrotom raka trzustki, nowotworu cechujÄ…cego siÄ™ jednÄ… z najwiÄ™kszych Å›miertelnoÅ›ci. Badacze z firmy BioNTech sprawdzajÄ…, czy zmniejsza ona ryzyko nawrotu raka po chirurgicznym usuniÄ™ciu guza. Do badania zostanie włączonych okoÅ‚o 260 pacjentów z Memorial Sloan Kettering Cancer Center w USA oraz z 80 krajów na caÅ‚ym Å›wiecie. Kryteria włączenia obejmÄ… osoby, u których raka trzustki zdiagnozowano niedawno oraz które nie przeszÅ‚y jeszcze operacji ani innego leczenia, takiego jak chemioterapia, immunoterapia lub radioterapia.
WedÅ‚ug analityków Precedence Research Å›wiatowy rynek terapeutyków mRNA w 2022 roku byÅ‚ wyceniany na prawie 40 mld dol. W ciÄ…gu dekady może wzrosnąć ponadtrzykrotnie, do prawie 140 mld dol., co roku rozwijajÄ…c siÄ™ Å›rednio o 13,2 proc.
