Muzyka może pomóc w nauce matematyki, zwÅ‚aszcza w poczÄ…tkowych etapach edukacji. Do takiego wniosku doszli tureccy naukowcy, którzy dokonali metaanalizy publikacji na ten temat z okresu ostatnich niemal 50 lat. Najlepsze rezultaty przynosi włączenie elementów edukacji muzycznej do lekcji matematyki, ale efekty widać także po uczniach, którzy uczestniczyli w równolegle prowadzonych zajÄ™ciach muzycznych lub uczyli siÄ™ gry na instrumencie. Zdaniem naukowców to może być wskazówka, jak wspomagać dzieci w nauce trudnej i czÄ™sto nielubianej matematyki, szczególnie pojęć arytmetyki.
Wcześniejsze badania wykazały, że uzdolnione muzycznie dzieci wykazują też zdolności matematyczne. Nie było jednak wiadomo, czy istnieje związek między nauką muzyki a rozwojem umiejętności matematycznych.
– PoddaÅ‚am analizie trzy różne czynnoÅ›ci muzyczne. Pierwsze stanowiÅ‚y standardowe lekcje, w ramach których dzieci uczÄ… siÄ™ percepcji muzycznej i sÅ‚uchajÄ… muzyki, Å›piewajÄ…, klaszczÄ… itd. W ramach drugiego rodzaju czynnoÅ›ci dzieci uczÄ… siÄ™ grać na instrumencie muzycznym indywidualnie i w grupie. W trzecim rodzaju czynnoÅ›ci muzyka byÅ‚a istotnym elementem zajęć z matematyki – mówi agencji Newseria Innowacje Ayça Akın, adiunktka na Wydziale Inżynierii Antalya Belek University
Analizie zostaÅ‚y poddane artykuÅ‚y badawcze poÅ›wiÄ™cone omawianej tematyce z lat 1975–2022. Badanie objęło 55 artykuÅ‚ów z caÅ‚ego Å›wiata i analizÄ™ danych prawie 78 tys. uczniów od wieku przedszkolnego do poziomu licencjata. Autorzy wszystkich analizowanych publikacji badali uczniów pod kÄ…tem umiejÄ™tnoÅ›ci matematycznych przed wprowadzeniem aktywnoÅ›ci muzycznych i po nich. Wyniki zostaÅ‚y porównane z grupÄ… kontrolnÄ…, która nie uczestniczyÅ‚a w zajÄ™ciach muzyki.
Najlepiej wypadli ci uczniowie, którzy brali udziaÅ‚ w zintegrowanych lekcjach. DziÄ™ki wprowadzeniu elementów muzycznych do edukacji matematycznej niemal trzy czwarte z nich uzyskiwaÅ‚o o wiele lepsze wyniki w miarÄ™ upÅ‚ywu czasu. Nieco gorsze byÅ‚y efekty zwiÄ…zane z naukÄ… gry na instrumencie – 69 proc. spoÅ›ród uczestników tych zajęć poprawiÅ‚o swoje zdolnoÅ›ci matematyczne w sposób umiarkowany. Natomiast 58 proc. osób, które braÅ‚y udziaÅ‚ w zajÄ™ciach z kompozycji wokalnych w ramach ogólnych zajęć muzycznych, odnotowaÅ‚o niewielkie lub umiarkowane postÄ™py w nauce matematyki.
NajwiÄ™ksze efekty, szczególnie w przyswajaniu arytmetyki i podstawowych pojęć matematycznych, zaobserwowano u mÅ‚odszych dzieci.
– Matematyka i muzyka majÄ… ze sobÄ… wiele wspólnego: wymagajÄ… abstrakcyjnego rozumowania, myÅ›lenia liczbowego i korzystania z zapisów symbolicznych. PojÄ™cia matematyczne, takie jak wzory, szeregowanie, symetria, liczby, wskaźniki, uÅ‚amki, dzielenie oraz koncepcja caÅ‚oÅ›ci i części, sÄ… istotne zarówno w matematyce, jak i w muzyce. Analogicznie każdy zapis muzyczny, taki jak tempo, rytm, melodie oraz harmonizowanie, można przedstawić matematycznie, a elementy te sÄ… zwiÄ…zane z normami matematycznymi, takimi jak liczby i dziaÅ‚ania oraz statystyka i prawdopodobieÅ„stwo. Skomplikowane koncepcje muzyczne stajÄ… siÄ™ przejrzyste i zrozumiaÅ‚e dziÄ™ki wykorzystaniu technik matematycznych – wyjaÅ›nia Ayça Akın.
Najważniejszym wnioskiem pÅ‚ynÄ…cym z badaÅ„ jest odkrycie Å›cisÅ‚ego zwiÄ…zku miÄ™dzy wprowadzeniem elementów muzyki do lekcji matematyki a pozytywnymi zmianami w nauce tego drugiego przedmiotu. Zintegrowane zajÄ™cia pomagajÄ… uczniom budować powiÄ…zania miÄ™dzy obiema dziedzinami. Poza tym takie lekcje sÄ… dla dzieci przyjemniejsze i bardziej angażujÄ…ce niż tradycyjne, dziÄ™ki czemu mogÄ… zÅ‚agodzić stres zwiÄ…zany z naukÄ… matematyki.
– Postulujemy włączenie tego zagadnienia do programu nauczania. Zintegrowane lekcje można wykorzystać na przykÅ‚ad do zwrócenia uwagi na zwiÄ…zek pomiÄ™dzy nutami a uÅ‚amkami. Pozwala to dzieciom nie tylko zrozumieć pojÄ™cia matematyczne, ale także dostrzec zwiÄ…zek miÄ™dzy matematykÄ… a muzykÄ…, co zapewnia bogatsze i bardziej motywujÄ…ce Å›rodowisko nauczania. Nie musi siÄ™ to wiÄ…zać z dużymi nakÅ‚adami finansowymi. Nauczyciel musi tylko zorganizować zestaw instrumentów rytmicznych, z których wiele mogÄ… wykonać sami uczniowie. MogÄ… siÄ™ przydać plansze lub plakaty przedstawiajÄ…ce instrumenty muzyczne, odtwarzacz pÅ‚yt CD lub filmy wideo z muzykÄ… odtwarzane na przykÅ‚ad z YouTube’​a lub innych mediów spoÅ‚ecznoÅ›ciowych – podkreÅ›la badaczka z Antalya Belek Üniversitesi.
Wprowadzenie muzyki do lekcji matematyki wpisuje siÄ™ w koncepcjÄ™ edukacji STEAM opierajÄ…cej siÄ™ na takich filarach jak nauka, technologia, inżynieria, sztuka i matematyka. Ważnym projektem, który miaÅ‚ zaprezentować, w jaki sposób szkoÅ‚y mogÄ… wykorzystać muzykÄ™ w nauczaniu przedmiotów Å›cisÅ‚ych, byÅ‚ iMuSciCA finansowany z programu Horyzont 2020. W efekcie prac zespoÅ‚u koordynowanego przez Athena Research and Innovation Centre powstaÅ‚ internetowy zbiór zasobów oraz pakiet narzÄ™dzi i usÅ‚ug programowych, które nauczyciele mogÄ… wykorzystywać na lekcjach matematyki czy fizyki. JednÄ… z możliwoÅ›ci jest skorzystanie z technologii generowania i przetwarzania muzyki w celu stosowania i interpretacji powiÄ…zanych z tym zasad matematycznych czy fizycznych. PrzykÅ‚adowo, tÅ‚umaczÄ…c teoriÄ™ fal, nauczyciel może zadać uczniom zaprojektowanie instrumentu strunowego. Eksperymentowanie z jego wielkoÅ›ciÄ…, gruboÅ›ciÄ…, materiaÅ‚em, z jakiego wykonane sÄ… struny, pozwoli uczniom sprawdzić, w jaki sposób te zmiany bÄ™dÄ… wpÅ‚ywać na wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci dźwiÄ™ku.
