– ChciaÅ‚bym, żeby racjonalna gospodarka w Polsce zwyciężyÅ‚a, a nie żeby gospodarka zwyciężyÅ‚a z nieracjonalnoÅ›ciÄ… – mówi o zbliżajÄ…cych siÄ™ wyborach Ryszard Petru, byÅ‚y lider Nowoczesnej, który pod koniec maja br. ogÅ‚osiÅ‚ swój powrót do polityki. W swojej nowej książce analizuje to, co jego zdaniem polityka PiS zepsuÅ‚a w gospodarce w ostatnich oÅ›miu latach. Jak podkreÅ›la, po tym okresie Polska jest gospodarczo sÅ‚absza i mniej przewidywalna, a spór z KE dotyczÄ…cy reformy sÄ…downictwa dodatkowo osÅ‚abia naszÄ… pozycjÄ™ w UE. Priorytetem, zdaniem ekonomisty, powinno być m.in. zracjonalizowanie hojnej polityki socjalnej, ograniczenie centralizacji, wiÄ™ksze zaangażowanie kapitaÅ‚u prywatnego i poprawa sytuacji mÅ‚odych na rynku pracy.
– Uważam, że Polska ma dużo gorszÄ… pozycjÄ™ gospodarczÄ… niż jeszcze kilkanaÅ›cie lat temu, bo mamy niepewny system paÅ„stwowy, trochÄ™ skorumpowany w zwiÄ…zku z tym, mamy popsute relacje z UniÄ… EuropejskÄ…, mamy bank centralny, który nie panuje nad inflacjÄ…, mamy nieprzewidywalność rzÄ…du, czyli mamy dużo sÅ‚abszÄ… gospodarkÄ™. Ona oczywiÅ›cie jest wiÄ™ksza, bo urosÅ‚a, ale jest sÅ‚absza. W geopolityce Polska nigdy nie bÄ™dzie silna, bÄ™dÄ…c w konflikcie z UniÄ… EuropejskÄ…. OczywiÅ›cie w zwiÄ…zku z wojnÄ… w Ukrainie nasza rola roÅ›nie, ale wyłącznie militarnie, w tym sensie, że jesteÅ›my wschodniÄ… flankÄ… Paktu PóÅ‚nocnoatlantyckiego, ale gospodarczo jesteÅ›my sÅ‚absi i mniej przewidywalni – ocenia w rozmowie z agencjÄ… Newseria Biznes Ryszard Petru, prezes Instytutu MyÅ›li Liberalnej.
Ekonomista, byÅ‚y przewodniczÄ…cy partii Nowoczesna i obecny kandydat do Senatu z wÅ‚asnego komitetu (powrót do polityki ogÅ‚osiÅ‚ pod koniec maja br.), wydaÅ‚ niedawno książkÄ™ „Gospodarka zwycięży”, w której podsumowuje dotychczasowe osiem lat rzÄ…dów PIS-u w gospodarce, wytykajÄ…c m.in. szalejÄ…cÄ… inflacjÄ™ i realne zubożenie spoÅ‚eczeÅ„stwa, rosnÄ…cy dÅ‚ug i oligarchizacjÄ™ paÅ„stwowych spóÅ‚ek. Krytykuje również hojnÄ… politykÄ™ socjalnÄ… obecnego rzÄ…du, który miesiÄ…c temu zapowiedziaÅ‚, że dotychczasowe Å›wiadczenie 500+ od stycznia przyszÅ‚ego roku zamieni siÄ™ w 800+ na każde dziecko bez ograniczeÅ„ zarobkowych.
– Najważniejsze jest to, co siÄ™ dzieje wewnÄ…trz, bo my Polacy sami siÄ™ osÅ‚abiamy. Nacjonalizacja, populizm i centralizacja to sÄ… trzy elementy, które moim zdaniem powodujÄ…, że polska gospodarka siÄ™ osÅ‚abia. Nacjonalizacja, czyli przejmowanie prywatnych spóÅ‚ek i wiÄ™cej w nich wÅ‚adzy paÅ„stwa – wymienia polityk. – Druga rzecz to rozdawnictwo socjalne, które powoduje, że ludziom czasem mniej opÅ‚aca siÄ™ pracować, niż otrzymywać zasiÅ‚ki socjalne, a to jest po prostu redystrybucja z jednej kieszeni do drugiej. I centralizacja, czyli walka z samorzÄ…dnoÅ›ciÄ…, kontrola wÅ‚adzy na poziomie centralnym i populizm. To bardzo przypomina powrót do PRL-u. Jak siÄ™ koÅ„czÄ… pieniÄ…dze, to populizm też siÄ™ koÅ„czy.
Były lider Nowoczesnej ocenia, że na arenie europejskiej i międzynarodowej Polska ma dziś dużo słabszą pozycję niż jeszcze kilkanaście lat temu, do czego przyczyniła się m.in. większa nieprzewidywalność w obszarze prawa i spory toczone z Unią Europejską.
– NajgroźniejszÄ… rzeczÄ… jest niszczenie praworzÄ…dnoÅ›ci. W tej chwili nasze stosunki z UniÄ… EuropejskÄ… sÄ… popsute, ale na szczęście Å‚atwo naprawialne. Natomiast najgorsze rzeczy wydarzyÅ‚y siÄ™ w gospodarce, bo to bÄ™dzie najtrudniej odkrÄ™cić. 800+ dla wszystkich jest absurdem, to powinno być wyłącznie dla osób niezamożnych. 13. i 14. emerytura, czyli prezenty zamiast pracy. W wyniku tych PiS-owskich dziaÅ‚aÅ„ Polska staje siÄ™ krajem, który w dużym stopniu opiera siÄ™ na taniej sile roboczej, a to nie jest sposób, który może dać nam dzisiaj szansÄ™ na rozwój, wyższe wynagrodzenia i dobrobyt. To jest sprowadzanie siÄ™ do roli kraju, gdzie jesteÅ›my relatywnie biedni, dostajemy dużo pieniÄ™dzy od paÅ„stwa, ale innowacje realizowane sÄ… gdzie indziej – mówi prezes Instytutu MyÅ›li Liberalnej.
Zmiany w tym zakresie mogą się jednak okazać trudne do przeprowadzenia, ponieważ duża część społeczeństwa przyzwyczaiła się już do hojnej polityki socjalnej obecnego rządu i nie będzie chciała z niej zrezygnować.
– Kluczowe sÄ… oczywiÅ›cie wybory, bo bez zmiany rzÄ…du nie ma możliwoÅ›ci naprawy tej sytuacji – mówi Ryszard Petru. – Poprawa stosunków z UniÄ… EuropejskÄ… i przywrócenie praworzÄ…dnoÅ›ci bÄ™dÄ… relatywnie proste i trzeba to zrobić mocno, jednoznacznie przywrócić niezależność sÄ…downictwa, TrybunaÅ‚u Konstytucyjnego i KRS. Natomiast jeżeli chodzi o gospodarkÄ™, to jest wyższa szkoÅ‚a jazdy. Mamy w tej chwili za dużo pieniÄ…dza na rynku, ludzie siÄ™ przyzwyczaili do niektórych prezentów socjalnych. Trzeba to wszystko zracjonalizować, przykÅ‚adowo 800+ tylko dla niezamożnych, kryterium 2,5 tys. zÅ‚ dochodu na osobÄ™ i znacznÄ… część oszczÄ™dnoÅ›ci przeznaczyć np. na inwestycje w edukacjÄ™ i ochronÄ™ zdrowia, tak abyÅ›my postawili na wyższe pensje, na bogactwo, które sami generujemy, a nie na redystrybucjÄ™, którÄ… daje nam paÅ„stwo.
W ocenie ekonomisty potencjaÅ‚ do poprawy sytuacji w gospodarce i na rynku pracy leży również m.in. w zaangażowaniu prywatnego kapitaÅ‚u, wiÄ™kszej aktywizacji zawodowej osób 55+ plus oraz mÅ‚odych, którzy obecnie w dużym stopniu pracujÄ… na Å›mieciowych umowach i za niskie wynagrodzenia.
– NawiÄ…zujÄ…c do tytuÅ‚u książki, gospodarka zawsze zwycięży, w tym sensie, że jeżeli gospodarka ma racjÄ™, a nie politycy, to może doprowadzić do sytuacji, którÄ… mieliÅ›my raz już w latach 80., czyli do bankructwa gospodarki. Zaklinanie rzeczywistoÅ›ci przez PiS jest moim zdaniem drogÄ… w niewÅ‚aÅ›ciwym kierunku. ChciaÅ‚bym, żeby racjonalna gospodarka w Polsce zwyciężyÅ‚a, a nie żeby gospodarka zwyciężyÅ‚a z nieracjonalnoÅ›ciÄ… – mówi polityk. – Mamy dzisiaj do czynienia ze wzrostem popularnoÅ›ci Konfederacji i to musi być sygnaÅ‚, że na polskiej scenie politycznej po stronie opozycji jest mocny gÅ‚os wolnorynkowy, liberalny. ChciaÅ‚bym ten gÅ‚os w mniejszym czy wiÄ™kszym stopniu reprezentować.
O pomysÅ‚ach na to, jak odblokować potencjaÅ‚ energii i przedsiÄ™biorczoÅ›ci Polaków z korzyÅ›ciÄ… dla gospodarki, autor książki „Gospodarka zwycięży” opowiadaÅ‚ podczas spotkania autorskiego, które odbyÅ‚o siÄ™ podczas Thursday Gathering. To cykliczne imprezy przyciÄ…gajÄ…ce spoÅ‚eczność innowatorów, które sÄ… okazjÄ… do nawiÄ…zywania kontaktów, wymiany doÅ›wiadczeÅ„ i omówienia najbardziej aktualnych trendów w gospodarce, technologii, finansach czy spoÅ‚eczeÅ„stwie. Organizatorem cyklu jest Fundacja Venture Café Warsaw.
