UstawÄ™ o prawach pacjenta i ich rzeczniku uchwalono w 2008 roku. Od tego czasu byÅ‚a nowelizowana 35 razy, w tym trzy w 2023 roku, i trwajÄ… prace nad kolejnymi zmianami. Tym razem majÄ… one uzbroić Rzecznika Praw Pacjenta w dodatkowe kompetencje w zakresie prowadzenia postÄ™powaÅ„ i nakÅ‚adania kar na placówki bÄ™dÄ…ce miejscem praktyk paramedycznych, udzielajÄ…cych porad niezgodnie z aktualnÄ… wiedzÄ… medycznÄ… czy oferujÄ…cych „cudowne” terapie. Obecnie urzÄ…d rzecznika prowadzi kilkadziesiÄ…t postÄ™powaÅ„ w tej kwestii, a problem jest zapewne dużo szerszy.
– Rzecznik Praw Pacjenta konsekwentnie prowadziÅ‚, prowadzi i bÄ™dzie prowadziÅ‚ dziaÅ‚ania, kontrole wobec placówek medycznych, które Å›wiadczÄ… usÅ‚ugi medyczne i udzielajÄ… Å›wiadczeÅ„ zdrowotnych niezgodnie z aktualnÄ… wiedzÄ… medycznÄ…. Niestety w mojej ocenie zbyt czÄ™sto kierowanie siÄ™ szybkÄ… chÄ™ciÄ… zysku powoduje, że pacjenci sÄ… mamieni różnego rodzaju cudownymi terapiami i cudownymi lekami na ich schorzenia medyczne – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes BartÅ‚omiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta. – Medycyna opiera siÄ™ na faktach. Wiemy, że dana metoda, dane Å›wiadczenie zdrowotne czy dany lek dziaÅ‚ajÄ…, kiedy uzyskaÅ‚y potwierdzenie w badaniach, na przykÅ‚ad w badaniach klinicznych, jeÅ›li chodzi o lek. Zamykamy tego typu biznesy, które żerujÄ… na cierpieniu, żerujÄ… na tym, że pacjent szuka różnego rodzaju rozwiÄ…zaÅ„.
Tylko w latach 2020–2023 Rzecznik Praw Pacjenta wydaÅ‚ 36 decyzji uznajÄ…cych stosowanie praktyk naruszajÄ…cych zbiorowe prawo pacjentów do Å›wiadczeÅ„ zdrowotnych, które dotyczyÅ‚y stosowania produktów leczniczych, np. leków czy wlewów witaminowych, niezgodnie z aktualnÄ… wiedzÄ… medycznÄ…. Te przypadki dotyczyÅ‚y m.in. profilaktyki i leczenia witaminami chorób sercowo-naczyniowych na tle miażdżycy, choroby alkoholowej, choroby Alzheimera, schorzeÅ„ wÄ…troby, stwardnienia rozsianego, szumów usznych czy boreliozy. Jak podkreÅ›la Rzecznik Praw Pacjenta, praktyki te w żaden sposób nie gwarantujÄ… wyleczenia, a dodatkowo mogÄ… opóźnić wdrożenie skutecznego i bezpiecznego leczenia konwencjonalnego i w konsekwencji doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia lub zagrożenia życia pacjenta, narażajÄ… go na niepotrzebne ryzyko wystÄ…pienia dziaÅ‚aÅ„ niepożądanych, wprowadzajÄ… w błąd, dajÄ…c zÅ‚udnÄ… nadziejÄ™ wyleczenia czy poprawy stanu zdrowia, i generujÄ… znaczne koszty finansowe.
– Obecnie prowadzimy kilkadziesiÄ…t postÄ™powaÅ„ dotyczÄ…cych udzielanych Å›wiadczeÅ„ zdrowotnych niezgodnych z aktualnÄ… wiedzÄ… medycznÄ…. Jak nazwaÅ‚ je w debacie prof. JarosÅ‚aw Pinkas, krajowy konsultant do spraw zdrowia publicznego, sÄ… to dziaÅ‚ania, które trzeba okreÅ›lić mianem szarlatanerii – wskazuje BartÅ‚omiej Chmielowiec. – My takie postÄ™powania konsekwentnie prowadzimy i z całą stanowczoÅ›ciÄ… bÄ™dziemy stać po stronie pacjenta, bo pacjent nie może być mamiony, a jego trudna sytuacja nie może być wykorzystywana do tego, aby ktoÅ› na tym cierpieniu zarabiaÅ‚.
Zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta dziaÅ‚ania na rzecz poprawy leczenia pacjentów powinny iść w dwóch kierunkach. Z jednej strony bardzo istotnÄ… kwestiÄ… jest edukacja spoÅ‚eczeÅ„stwa, czego efektem bÄ™dzie dystans wobec „cudownych terapii” i ostrożne podejÅ›cie do takich ofert. Chodzi o informowanie RPP o potencjalnych nieprawidÅ‚owoÅ›ciach, zgÅ‚aszanie wÄ…tpliwoÅ›ci co do praktyk zachodzÄ…cych w placówkach medycznych. Z drugiej strony mowa o nowych regulacjach. Do Ministerstwa Zdrowia wpÅ‚ynÄ…Å‚ ze strony RPP projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która wzmocniÅ‚aby kompetencje tego urzÄ™du i uÅ‚atwiÅ‚a walkÄ™ z nierzetelnymi terapiami.
– Mam nadziejÄ™, że w nowej kadencji Sejmu bÄ™dziemy mogli siÄ™ zająć tym projektem, bo wzmocnienie uprawnieÅ„ Rzecznika Praw Pacjenta spowoduje, że bardziej skutecznie i szybciej bÄ™dziemy mogli z problemem szarlatanerii, udzielania Å›wiadczeÅ„ zdrowotnych niezgodnie z aktualnÄ… wiedzÄ… medycznÄ… sobie poradzić – argumentuje Rzecznik Praw Pacjenta. – W projekcie nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta mówimy o wzmocnieniu kompetencji w zakresie prowadzenia postÄ™powaÅ„, ale również nakÅ‚adania kar na placówki. Chodzi o pewne aspekty legislacyjne, które uÅ‚atwiÄ… instytucji, jakÄ… jest Rzecznik Praw Pacjenta, podejmowanie dziaÅ‚aÅ„.
