Branża piwowarska pozostaje ważnym ogniwem polskiej gospodarki. Nowy raport CASE wskazuje, że generuje ona 3 proc. dochodów budżetowych i 85 tys. miejsc pracy w samych browarach i innych powiÄ…zanych sektorach. Dlatego kurczÄ…cy siÄ™ rynek piwa może mieć poważne reperkusje – już dziÅ› nadwyżka mocy produkcyjnych przekracza 10 mln hl. Spadki sÄ… spowodowane m.in. znaczÄ…cym wzrostem kosztów dziaÅ‚alnoÅ›ci, spadkiem konsumpcji, a także uderzajÄ…cymi w browarników zmianami regulacyjnymi.
– CaÅ‚kowita wartość dodana, wynikajÄ…ca z dziaÅ‚alnoÅ›ci branży piwowarskiej, wynosi ponad 20,5 mld zÅ‚, co przekÅ‚ada siÄ™ na 0,56 proc. PKB. CaÅ‚kowite zatrudnienie, które generuje branża piwowarska, to ponad 85 tys. peÅ‚noetatowych miejsc pracy – mówi agencji Newseria Andrzej Robaszewski, dyrektor naukowy ds. polityki fiskalnej i zrównoważonego rozwoju z Centrum Analiz SpoÅ‚eczno-Ekonomicznych, autor raportu.
WedÅ‚ug raportu „Branża piwowarska w Polsce. WpÅ‚yw na polskÄ… gospodarkÄ™. Edycja 2025” przygotowanego przez Centrum Analiz SpoÅ‚eczno-Ekonomicznych, na zlecenie ZwiÄ…zku Pracodawców PrzemysÅ‚u Piwowarskiego – Browary Polskie, caÅ‚kowite przychody budżetowe z dziaÅ‚alnoÅ›ci branży piwowarskiej w 2024 roku wyniosÅ‚y 18 mld zÅ‚, co stanowi 3 proc. caÅ‚kowitych przychodów budżetowych. OkoÅ‚o 3,58 mld zÅ‚ stanowiÅ‚a akcyza, a wpÅ‚ywy z podatku VAT – ok. 5,3 mld zÅ‚.
– Branża piwowarska jest dużym pÅ‚atnikiem podatków: VAT, akcyzy, PIT i CIT. 18 mld zÅ‚ to jest sumaryczna kwota Å›rodków publicznych, które zasilajÄ… krajowy budżet dziÄ™ki temu, że na rynku produkowane i dostÄ™pne jest piwo – mówi BartÅ‚omiej Morzycki, dyrektor generalny ZwiÄ…zku Pracodawców PrzemysÅ‚u Piwowarskiego – Browary Polskie.
Sektor „dokÅ‚ada siÄ™” także znaczÄ…co do wyników polskiego eksportu.
– CaÅ‚kowity eksport piwa za granicÄ™ wzrósÅ‚ z 0,81 do 2,19 mln hl na przestrzeni ostatnich piÄ™ciu lat, co może wskazywać na potencjaÅ‚ do rozwoju w tym obszarze. NajwiÄ™cej piwa eksportujemy do Niemiec, Holandii oraz Francji. W najbliższych latach można oczekiwać, że ten eksport bÄ™dzie dalej rósÅ‚ – ocenia Andrzej Robaszewski.
Raport CASE wskazuje, że sektor piwowarski ma znaczÄ…cy wpÅ‚yw na inne branże i ich rozwój, w tym sektor rolniczy, branżę hotelarstwa, usÅ‚ug, transportu i magazynowania.
– Jedno miejsce pracy w browarze generuje 10 kolejnych miejsc w sektorach powiÄ…zanych, zwÅ‚aszcza w takich jak: gastronomia, handel oraz rolnictwo. To sÄ… te branże, które sÄ… najÅ›ciÅ›lej powiÄ…zane z produkcjÄ… piwa – mówi BartÅ‚omiej Morzycki.
W 2024 roku branża piwowarska zatrudniaÅ‚a 8,7 tys. osób. JednoczeÅ›nie przyczyniÅ‚a siÄ™ do zatrudnienia 26,7 tys. osób w sektorze handlu i usÅ‚ug zwiÄ…zanych z wyżywieniem, 5,2 tys. w branży transportu i magazynowania, 13,7 tys. w rolnictwie, 2,8 tys. w przemyÅ›le spożywczym i produkcji napojów oraz 9,5 tys. w sektorze usÅ‚ug biznesowych.
Poza obszarem zatrudnienia widać także istotne powiÄ…zania miÄ™dzy wielkoÅ›ciÄ… produkcji piwa a dostawami surowców rolnych, co z kolei przekÅ‚ada siÄ™ na sytuacjÄ™ producentów rolnych. Szacuje siÄ™, że w zwiÄ…zku ze spadkiem produkcji piwa w sezonie 2024/25 nastÄ…pi spadek wykorzystania zbóż przeznaczonych do produkcji sÅ‚odu o okoÅ‚o 9 proc., do poziomu 630 tys. t. W dÅ‚uższej perspektywie, jak ocenia autor raportu, trend spadkowy na rynku piwa może osÅ‚abić pozycjÄ™ lokalnych sÅ‚odowni i zmniejszyć zapotrzebowanie na jÄ™czmieÅ„ browarny. Z drugiej strony nowy dynamiczny trend, jakim jest rozwój segmentu piw bezalkoholowych, daje nowe możliwoÅ›ci wspóÅ‚pracy z rolnikami.
– Branża piwowarska w ogóle nie wykorzystywaÅ‚a jabÅ‚ek do produkcji piwa. Dzisiaj koncentrat jabÅ‚kowy, który jest używany gÅ‚ównie do piw smakowych, piw bezalkoholowych, to jest okoÅ‚o 30 tys. t jabÅ‚ek rocznie, czyli okoÅ‚o 1 proc. caÅ‚ej produkcji jabÅ‚ek w Polsce. WiÄ™c widzimy, że innowacje w przemyÅ›le piwowarskim również stymulujÄ… rozwój innych sektorów i sÄ… szansÄ… dla produkcji rolnej – tÅ‚umaczy dyrektor generalny ZwiÄ…zku Pracodawców PrzemysÅ‚u Piwowarskiego – Browary Polskie.
W latach 2019–2024 odnotowano wzrost sprzedaży wolumenowej piw 0,0 proc. WedÅ‚ug danych NielsenIQ w 2024 roku wyniosÅ‚a ona 1,95 mln hl i wartość równÄ… 1,727 mld zÅ‚. DaÅ‚o to udziaÅ‚ na poziomie 7,5 proc. caÅ‚kowitej sprzedaży piwa. Nie sÄ… to jednak jeszcze wartoÅ›ci, które sÄ… w stanie w peÅ‚ni zniwelować kurczenie siÄ™ rynku tradycyjnych piw. Jest ono rezultatem nawarstwiajÄ…cych siÄ™ zjawisk gospodarczych i spoÅ‚ecznych. Pandemia COVID-19, rosyjska inwazja na UkrainÄ™ oraz bÄ™dÄ…ca ich nastÄ™pstwem wysoka inflacja wywoÅ‚aÅ‚y niestabilność sektora, zarówno po stronie podaży, jak i popytu. Producenci piwa w latach 2022–2024 mierzyli siÄ™ z rosnÄ…cymi kosztami dziaÅ‚alnoÅ›ci, a ich tempo wzrostu byÅ‚o szybsze niż w przypadku innych producentów alkoholi. Dodatkowo wysoka inflacja i zwiÄ…zany z tym spadek realnej siÅ‚y nabywczej gospodarstw domowych, a także zmieniajÄ…ce siÄ™ preferencje konsumenckie skÅ‚aniajÄ… nabywców do ograniczenia wydatków na wyroby alkoholowe.
Do 2018 roku produkcja piwa utrzymywaÅ‚a siÄ™ na poziomie 37,0–41,2 mln hl rocznie. Poziom ten obniżyÅ‚ siÄ™ do 34,6 mln hl w 2024 roku – to tylko ok. 2,6 mln hl wiÄ™cej niż w momencie wejÅ›cia Polski do Unii Europejskiej. WedÅ‚ug danych ZwiÄ…zku Pracodawców PrzemysÅ‚u Piwowarskiego nadwyżka mocy produkcyjnych dla najwiÄ™kszych browarów przekracza łącznie 10 mln hl.
– Raport pokazuje, ile potencjalnie można byÅ‚oby stracić, gdyby ten rynek dalej kurczyÅ‚ siÄ™ w tak szybkim tempie, jak obserwowaliÅ›my to w latach ubiegÅ‚ych. Mniej piwa to mniej miejsc pracy w różnych sektorach gospodarki. To jest mniej zakupów surowców rolnych, mniejsze obroty w sklepach, zwÅ‚aszcza tych najmniejszych, gdzie piwo ma duży udziaÅ‚ w sprzedaży. To jest mniej zakupów opakowaÅ„, mniejsze zapotrzebowanie na transport i wiele innych usÅ‚ug od setek przedsiÄ™biorców, którzy funkcjonujÄ… dziÄ™ki produkcji piwa – podkreÅ›la BartÅ‚omiej Morzycki.
Dodaje, że państwo powinno brać pod uwagę znaczenie branży piwowarskiej i jej powiązania z innymi sektorami, kształtując politykę gospodarczą, społeczną i zdrowotną.
– Rynek i tak spada, natomiast od tego, w jakim tempie bÄ™dzie siÄ™ kurczyÅ‚, zależy to, z jakimi konsekwencjami bÄ™dziemy mieli do czynienia. Jeżeli ten spadek bÄ™dzie nastÄ™powaÅ‚ w sposób sztucznie przyspieszony, na przykÅ‚ad gwaÅ‚townÄ… zwyżkÄ… podatków albo innymi regulacjami bijÄ…cymi w branżę, to siłą rzeczy ubytek podatków, wpÅ‚ywu gospodarczego i miejsc pracy bÄ™dzie nastÄ™powaÅ‚ znacznie szybciej – podsumowuje dyrektor generalny ZPPP.
