Trójkolorowe sygnalizacje Å›wietlne sÄ… używane od ponad 100 lat. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Karoliny PóÅ‚nocnej proponujÄ… czwarte Å›wiatÅ‚o, które mogÅ‚oby skrócić czas tracony pomiÄ™dzy zmianami Å›wiateÅ‚, a tym samym zwiÄ™kszyć pÅ‚ynność ruchu i zmniejszyć zużycie paliwa. Do dziaÅ‚ania nowej sygnalizacji potrzebna byÅ‚aby jednak komunikacja miÄ™dzy pojazdami autonomicznymi a infrastrukturÄ… oraz wysoki poziom automatyzacji samochodów.
– Od kilku lat zajmujemy siÄ™ zagadnieniem prowadzenia pojazdów autonomicznych na skrzyżowaniach. ZaproponowaliÅ›my kilka metod – niektóre z poczÄ…tkowych pomysÅ‚ów byÅ‚y bardzo pomocne, ale wyłącznie wtedy, gdyby flota byÅ‚a w 100 proc. zÅ‚ożona z pojazdów autonomicznych – mówi agencji Newseria Innowacje Ali Hajbabaie z z WydziaÅ‚u Inżynierii LÄ…dowej i Åšrodowiskowej Uniwersytetu Stanowego Karoliny PóÅ‚nocnej, wspóÅ‚autor badania. – PróbowaliÅ›my wiÄ™c znaleźć sposób na wykorzystanie pojazdów autonomicznych do kontroli sytuacji na skrzyżowaniu i przepÅ‚ywu pojazdów przez nie, aby osiÄ…gnąć poprawÄ™ bezpieczeÅ„stwa, ruchu, skrócenie czasu podróży, wiÄ™kszÄ… przepustowość, a także zwiÄ™kszyć równość pomiÄ™dzy pojazdami prowadzonymi przez kierowców oraz pomiÄ™dzy pojazdami konwencjonalnymi i autonomicznymi.
Symulacje komputerowe przeprowadzone przez inżynierów z WydziaÅ‚u Inżynierii LÄ…dowej i Åšrodowiskowej Uniwersytetu Stanowego Karoliny PóÅ‚nocnej wykazaÅ‚y, że takie zadanie mogÅ‚oby speÅ‚niać dodatkowe Å›wiatÅ‚o w sygnalizacji.
– MusieliÅ›my znaleźć sposób na komunikacjÄ™ z pojazdami prowadzonymi przez kierowców, dlatego potrzebowaliÅ›my nowego elementu sygnalizacji Å›wietlnej. W naszych opracowaniach i modelach wykorzystaliÅ›my Å›wiatÅ‚o biaÅ‚e, ale można zastosować każdy niewykorzystany i dobrze widoczny kolor – mówi Ali Hajbabaie.
Zgodnie z zaÅ‚ożeniem nowy system Å›wiateÅ‚ miaÅ‚by dziaÅ‚ać w taki sam sposób jak obecny, czyli stosowane byÅ‚yby trzy podstawowe kolory: czerwony, pomaraÅ„czowy i zielony. Jeżeli jednak zostanie wykryta progowa liczba samochodów autonomicznych zbliżajÄ…cych siÄ™ do skrzyżowania, uruchamiana byÅ‚aby dodatkowa faza Å›wiatÅ‚a, zastÄ™pujÄ…c system trzech Å›wiateÅ‚.
– BiaÅ‚e Å›wiatÅ‚o oznaczaÅ‚oby, że żaden pojazd nie może zmienić pasa, a oprócz tego każdy pojazd prowadzony przez czÅ‚owieka musi podążać za poprzedzajÄ…cym go pojazdem. JeÅ›li pojazd przed nami przyspiesza, my też możemy przyspieszyć, jeÅ›li siÄ™ zatrzymuje, również musimy siÄ™ zatrzymać – tÅ‚umaczy naukowiec. – Nie jest to drastyczna zmiana w porównaniu do jazdy w normalnych warunkach. Różnica polega na tym, że biaÅ‚e Å›wiatÅ‚o pojawi siÄ™ jednoczeÅ›nie w kilku punktach skrzyżowania wyznaczajÄ…cych różne kierunki jazdy. DziÄ™ki podążaniu za poprzedzajÄ…cym nas pojazdem bÄ™dzie można kontrolować przepÅ‚yw pojazdów i unikać kolizji oraz poprawić przepustowość na skrzyżowaniu.
Symulacje wykazaÅ‚y, że niewielka poprawa pÅ‚ynnoÅ›ci ruchu (o ok. 3 proc.) nastÄ™puje już wówczas, gdy na skrzyżowaniu znajduje siÄ™ 10 proc. pojazdów autonomicznych. Wraz ze wzrostem ich odsetka wzrastaÅ‚a także poprawa w przepÅ‚ywie ruchu. Wyliczenia pokazaÅ‚y, że przy co trzecim samochodzie autonomicznym opóźnienia zmniejszajÄ… siÄ™ o niemal 11 proc.
– Przy dotychczasowej sygnalizacji Å›wietlnej sporo czasu upÅ‚ywa na zmianÄ™ miÄ™dzy Å›wiatÅ‚em zielonym w jednym kierunku a w kolejnym. W inżynierii ruchu nazywamy to czasem straconym. Jest to ok. 4–5 sekund przy każdej zmianie. SÄ… skrzyżowania, na których wystÄ™pujÄ… przejÅ›cia miÄ™dzy czterema kierunkami, i tak w sumie daje to 16 sekund straconych na każdym cyklu Å›wiateÅ‚ – wylicza Ali Hajbabaie.
Jak przekonuje, wprowadzenie czwartego światła pomogłoby upłynnić ruch, czas tracony w korkach, a także zmniejszyć zużycie paliwa. Jak podaje ranking TomTom Traffic Index 2022, w najbardziej zatłoczonych miastach w korkach spędza się nawet ponad 150 godz. rocznie (m.in. w Londynie czy Chicago). W rankingu znalazło się też siedem polskich miast, na czele z Wrocławiem (80 godz.).
– Skrzyżowania sÄ… gÅ‚ównym źródÅ‚em zatorów w sieci drogowej. Dlatego to badanie jest bardzo ważne, ponieważ pokazuje, że możemy uzyskać znaczne ograniczenie czasu jazdy – ocenia naukowiec. – PrzetestowaliÅ›my to rozwiÄ…zanie za pomocÄ… symulacji komputerowych i nie stwierdziliÅ›my żadnych problemów, jednak symulacja znacznie siÄ™ różni od rzeczywistych warunków na drodze, kiedy poruszajÄ… siÄ™ po niej prawdziwi kierowcy. Naszym zdaniem dziÄ™ki odpowiedniemu szkoleniu i rozpowszechnianiu wiedzy na temat nowego oznakowania nie bÄ™dzie chaosu ani zagrożenia dla bezpieczeÅ„stwa. Najważniejsze jest to, aby po włączeniu siÄ™ nowego Å›wiatÅ‚a po prostu podążać za pojazdem znajdujÄ…cym siÄ™ z przodu możliwie jak najbliżej. Nie musimy Å›ciÅ›le zachowywać tej samej odlegÅ‚oÅ›ci – jeÅ›li zwiÄ™kszy siÄ™ ona lub zmniejszy, model pozwoli na odpowiednie dostosowanie ruchu, wiÄ™c moim zdaniem nie powstanie chaos ani zagrożenie dla bezpieczeÅ„stwa. Wyniki symulacji wskazujÄ… raczej na poprawÄ™ bezpieczeÅ„stwa.
Zdaniem naukowców rozwiÄ…zanie można byÅ‚oby przetestować już teraz, w miejscach z dużą liczbÄ… autonomicznych samochodów, m.in. w punktach przeÅ‚adunkowych czy portach. W miastach na takie rozwiÄ…zanie trzeba bÄ™dzie jednak poczekać.
– RozwiÄ…zanie wymaga łącznoÅ›ci miÄ™dzy pojazdami a infrastrukturÄ… oraz miÄ™dzy samymi pojazdami. Potrzebny jest również wysoki poziom automatyzacji, który okreÅ›lamy jako poziom czwarty lub piÄ…ty. Pod wzglÄ™dem technologii automatyzacji jesteÅ›my bardzo bliscy osiÄ…gniÄ™cia tych poziomów, ale nadal czasami zdarzajÄ… siÄ™ kolizje. Brakuje jeszcze łącznoÅ›ci miÄ™dzy pojazdami oraz miÄ™dzy pojazdami a infrastrukturÄ…. Gdy taka łączność zostanie wprowadzona, bÄ™dziemy mogli wdrożyć nasze rozwiÄ…zanie – mówi Ali Hajbabaie.
