Innowacyjna technologia opracowana przez polskich naukowców pozwoli wytwarzać farby o dziaÅ‚aniu przeciwdrobnoustrojowym. Połączenie nanotechnologii i polimerów może okazać siÄ™ rewolucyjne, ponieważ w przeciwieÅ„stwie do znanych już technologii antybakteryjnych wykorzystujÄ…cych nanoczÄ…steczki srebra nie oddziaÅ‚uje negatywnie na Å›rodowisko naturalne. Naukowcy Instytutu Fizyki PAN od kilku lat analizujÄ… możliwość zastosowania powÅ‚ok antybakteryjnych w implantologii oraz pokrywania dużych powierzchni, na przykÅ‚ad Å›cian szpitalnych. To rozwiÄ…zanie może siÄ™ sprawdzić także w komunikacji zbiorowej i innych miejscach użytecznoÅ›ci publicznej, ale i w poligrafii. ZostaÅ‚o już opatentowane, co otwiera drogÄ™ do jego komercjalizacji.
– OpracowaliÅ›my nowy typ znaczników, a jednoczeÅ›nie nagle sobie uÅ›wiadomiliÅ›my, że one majÄ… inne funkcjonalnoÅ›ci, np. blokujÄ… rozwój bakterii. SÄ… to bardzo maÅ‚e obiekty, my nazywamy to nanoczÄ…stkami. WiÄ™kszoÅ›ci z nas nawet trudno to sobie wyobrazić, bo nasz wÅ‚os jest mikronowy, a to jest coÅ›, co jest jeszcze tysiÄ…c razy mniejsze. Teraz takie maÅ‚e obiekty wprowadzane np. do tuszu – oprócz tego, że zachowuje on barwÄ™, kolory, to jest oczywiste – jednoczeÅ›nie blokujÄ… rozwój bakterii – informuje w rozmowie z agencjÄ… Newseria Innowacje prof. dr hab. Marek Godlewski, kierownik Centrum Transferu Technologii w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk.
RozwiÄ…zanie opatentowane przez polskich fizyków oparte jest na synergii nanotechnologii z polimerami, co czyni je innowacyjnym. Na rynku sÄ… już bowiem dostÄ™pne farby o wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciach antybakteryjnych, ale najczęściej opierajÄ… siÄ™ na nanokrystalicznym srebrze lub innych metalach. Takie rozwiÄ…zanie, choć jest skuteczne, jest dość drogie i nie pozostaje obojÄ™tne dla Å›rodowiska i zdrowia.
– Nawet siÄ™ mówi o tym, że może być to wkrótce zakazane, w zwiÄ…zku z tym, że srebro przenika do Å›rodowiska, powoduje np. niszczenie bakterii w glebie, które sÄ… bardzo pożyteczne. Ale też, co jest groźne, maleje wydajność oczyszczalni Å›cieków. WiÄ™c trzeba znaleźć rozwiÄ…zanie takich czÄ…stek, które w Å›rodowisku naturalnym same rozÅ‚ożą siÄ™ po pewnym czasie – podkreÅ›la prof. Marek Godlewski.
Dużą zaletÄ… wynalazku polskich fizyków IF PAN jest też to, że nadanie farbom wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci antybakteryjnych jest w tej technologii tanie i Å‚atwo jÄ… wdrożyć w procesie produkcji sprzÄ™tu i urzÄ…dzeÅ„, które sprzyjajÄ… transmisji drobnoustrojów w miejscach użytecznoÅ›ci publicznej, a przede wszystkim placówkach ochrony zdrowia.
– Lekarz kiedyÅ› powiedziaÅ‚ mi, że zabójcÄ… numer jeden w szpitalu jest klamka. Dla mnie to byÅ‚o szokujÄ…ce, ale potem wytÅ‚umaczyÅ‚ mi, że przecież chory musi iść do Å‚azienki, dotyka klamki i tak choroby siÄ™ przenoszÄ…. A wiÄ™c wszystkie klamki, porÄ™cze w autobusach to sÄ… miejsca groźne dla nas, tam mogÄ… siÄ™ przenosić różne choroby. I tam docelowo mogÄ… być takie zabezpieczenia użyte – wyjaÅ›nia kierownik Centrum Transferu Technologii Instytutu Fizyki PAN.
Z kolei użycie zmodyfikowanej w tej technologii farby do druku ulotek, wizytówek czy menu w restauracjach pozwoliÅ‚oby ograniczyć transmisjÄ™ bakterii podczas ich kolportażu, minimalizujÄ…c ryzyko zakażeÅ„. RozwiÄ…zanie fizyków może pomóc także w walce z rosnÄ…cym zjawiskiem antybiotykoodpornoÅ›ci. Eksperci alarmujÄ…, że ze wzglÄ™du na to, że skuteczność dziaÅ‚ania antybiotyków sukcesywnie maleje, to potrzebne sÄ… inne niż farmaceutyczne sposoby na minimalizacjÄ™ wystÄ™powania groźnych wirusów i bakterii w bezpoÅ›rednim otoczeniu czÅ‚owieka.
– Masowe hodowle kur, Å›wiÅ„ i innych zwierzÄ…t spowodowaÅ‚y, że codziennie spożywamy, czy to w mleku, czy w miÄ™sie, olbrzymie iloÅ›ci antybiotyków w sposób zupeÅ‚nie nieÅ›wiadomy. W zwiÄ…zku z tym duży procent bakterii już jest odpornych na antybiotyki. Musimy znaleźć metodÄ™ zabezpieczenia, w zwiÄ…zku z tym szukamy takich rozwiÄ…zaÅ„, które ograniczÄ… ilość stosowanych antybiotyków – mówi prof. Marek Godlewski. – Innym przykÅ‚adem, nad którym pracujemy, jest pokrycie implantów wszelkiego rodzaju, zaczynajÄ…c od stomatologicznych, a koÅ„czÄ…c na Å›rubach do koÅ›ci po zÅ‚amaniu czy implantów, które zastÄ™pujÄ… kawaÅ‚ki koÅ›ci czy biodra. To sÄ… te miejsca, gdzie odporność antybakteryjna jest kluczowa dla naszego zdrowia.
Według MarketsandMarkets rynek powłok przeciwdrobnoustrojowych w 2022 roku wypracuje przychody sięgające 4,2 mld dol. Do 2027 roku wartość ta sięgnie 7 mld dol.
