Aż 67 proc. polskich firm wskazuje, że wysokie koszty pracownicze stanowiÄ… dla nich obecnie najwiÄ™kszÄ… barierÄ™ dziaÅ‚alnoÅ›ci. Nie przekÅ‚ada siÄ™ to jednak na decyzje o zwolnieniach – blisko 80 proc. przedsiÄ™biorstw zamierza utrzymać dotychczasowy poziom zatrudnienia, a ponad poÅ‚owa skarży siÄ™ na niedobór pracowników – wynika z grudniowego badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego i Banku Gospodarstwa Krajowego. – Brak rÄ…k do pracy bÄ™dzie w Polsce gÅ‚ównym wyzwaniem także w nadchodzÄ…cych latach – ocenia Wojciech Ratajczyk, prezes Trenkwalder Polska. Jak wskazuje, rodzime firmy w 2024 rok wchodzÄ… z wieloma obawami dotyczÄ…cymi m.in. otoczenia gospodarczego.
– Rok 2023 na rynku pracy można scharakteryzować czterema zjawiskami. To po pierwsze niskie bezrobocie, które teraz wynosi 5 proc. i jest nawet odrobinÄ™ niższe niż w zeszÅ‚ym roku. Drugie zjawisko to znaczÄ…cy brak kandydatów do pracy. W tej chwili w Polsce jest zarejestrowanych 110 tys. wakatów i to jest znaczna liczba. Kolejna rzecz to oczywiÅ›cie presja pÅ‚acowa zwiÄ…zana z inflacjÄ… i podwyżkÄ… pÅ‚acy minimalnej. I ostatnia jest niepewność ekonomiczna, zwiÄ…zana po pierwsze z sytuacjÄ… ekonomicznÄ… w ogóle, czyli lekkim spowolnieniem w ostatnich dwóch kwartaÅ‚ach, ale też z niepewnoÅ›ciÄ… fiskalnÄ… – wymienia w rozmowie z agencjÄ… Newseria Biznes Wojciech Ratajczyk.
WedÅ‚ug Ministerstwa Rodziny i Polityki SpoÅ‚ecznej pod koniec listopada br. stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wyniosÅ‚a 5 proc. Ten wskaźnik utrzymuje siÄ™ na niezmienionym poziomie już od kilku miesiÄ™cy, a rok do roku obniżyÅ‚ siÄ™ o 0,1 pkt proc. Natomiast w porównaniu do stanu z koÅ„ca lutego 2020 roku, czyli tuż przed wybuchem pandemii COVID-19, stopa bezrobocia rejestrowanego obniżyÅ‚a siÄ™ o 0,5 pkt proc., liczba bezrobotnych spadÅ‚a o 145,1 tys. osób. Co istotne, bezrobocie w Polsce jest obecnie na jednym z najniższych poziomów w UE. Liczona metodologiÄ… Eurostatu stopa bezrobocia w październiku br. wyniosÅ‚a w Polsce 2,8 proc. wobec 6 proc. w caÅ‚ej Unii Europejskiej i 6,5 proc. w strefie euro. To drugi najlepszy wynik za MaltÄ….
UtrzymujÄ…ce siÄ™ od dawna rekordowo niskie bezrobocie nie cieszy jednak pracodawców, którzy zmagajÄ… siÄ™ z brakiem rÄ…k do pracy i niedoborem wykwalifikowanych kadr. WedÅ‚ug ostatniego raportu „Niedobór talentów” Manpower Group” w Polsce 72 proc. firm ma w tej chwili trudnoÅ›ci w obsadzaniu stanowisk pracy nowymi pracownikami o pożądanych kompetencjach (o 2 pkt proc. wiÄ™cej niż rok wczeÅ›niej). Z kolei w grudniowym badaniu MiesiÄ™czny Indeks Koniunktury, publikowanym cyklicznie przez PIE i BGK, na problemy zwiÄ…zane z niedostÄ™pnoÅ›ciÄ… pracowników wskazaÅ‚o 51 proc. przedsiÄ™biorstw (wzrost o 4 proc. w stosunku do wrzeÅ›nia br.), wymieniajÄ…c je wÅ›ród gÅ‚ównych barier utrudniajÄ…cych obecnie prowadzenie dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej – obok rosnÄ…cych kosztów pracowniczych, na które wskazaÅ‚o 67 proc. firm.
– GÅ‚ówne zmiany, które czekajÄ… nas w 2024 roku, to przede wszystkim kolejne podwyżki pÅ‚acy minimalnej, w dwóch etapach, w styczniu i w lipcu. Razem to bÄ™dzie okoÅ‚o 20-proc. wzrost – mówi prezes Trenkwalder Polska.
Wysokie koszty pracownicze na razie nie przekÅ‚adajÄ… siÄ™ jednak na decyzje o zwolnieniach – w badaniu PIE i BGK blisko 80 proc. firm zadeklarowaÅ‚o, że zamierza utrzymać dotychczasowy poziom zatrudnienia. Pomimo dużej przewagi negatywnych nastrojów przedsiÄ™biorstwa wciąż chcÄ… też zatrudniać i zgÅ‚aszajÄ… potrzeby rekrutacyjne.
– Najważniejsze czynniki majÄ…ce wpÅ‚yw na zatrudnianie nowych pracowników to przede wszystkim popyt, czyli sytuacja gospodarcza, to wydajność pracy, planowane inwestycje i dostÄ™pność kandydatów. One wszystkie siÄ™ łączÄ… w jednÄ… caÅ‚ość, bo trudno planować inwestycje, kiedy siÄ™ nie ma kandydatów lub nie ma popytu. Popyt, wedÅ‚ug prognoz ekonomistów, bÄ™dzie co najmniej na poziomie tego roku lub nieznacznie wyższy. JeÅ›li chodzi o inwestycje, trudno jest mi dzisiaj powiedzieć, dlatego że nie wiemy, jakie decyzje bÄ™dÄ… podejmowane przez nowy rzÄ…d, jaka bÄ™dzie sytuacja ekonomiczna, czy, kiedy i jakie Å›rodki unijne bÄ™dÄ… uruchomione. Ogólnie rzecz ujmujÄ…c, przewidujemy, że poziom zatrudnienia nowych pracowników pozostanie na obecnym poziomie – mówi Wojciech Ratajczyk. – Brak kandydatów i rÄ…k do pracy bÄ™dzie w Polsce gÅ‚ównym wyzwaniem w nadchodzÄ…cych latach. Dlatego tutaj priorytetem powinno być zdefiniowanie polityki migracji zarobkowej do Polski.
Jak wskazuje, priorytetem nowego rzÄ…du powinno być również wiÄ™ksze wsparcie dla szkolnictwa zawodowego i wypeÅ‚nienie tzw. luki kompetencyjnej, która powoduje że obecnie umiejÄ™tnoÅ›ci potencjalnych pracowników nie odpowiadajÄ… potrzebom biznesu i rynku pracy.
– Kompetencje mÅ‚odzieży opuszczajÄ…cej szkoÅ‚y branżowe, a nawet wyższe uczelnie, nie sÄ… dokÅ‚adnie tymi kompetencjami, których potrzebuje biznes czy przemysÅ‚. Dlatego bÄ™dzie trzeba wrócić do tego, aby szkolnictwo branżowe – na podstawie istniejÄ…cej już, niezÅ‚ej ustawy – zaczęło rzeczywiÅ›cie szkolić w kooperacji z biznesem takie kadry, które bÄ™dÄ… odpowiadaÅ‚y potrzebom rynku pracy – podkreÅ›la ekspert.
Z badaÅ„ PIE wynika, że polscy przedsiÄ™biorcy wchodzÄ… w 2024 rok z obawami dotyczÄ…cymi także podwyżek cen energii – aż 80 proc. firm uważa, że ceny noÅ›ników energii w przyszÅ‚ym roku wzrosnÄ…. Nieco mniejsze obawy dotyczÄ… inflacji, chociaż 57 proc. przedsiÄ™biorców przewiduje w nadchodzÄ…cym roku jej wzrost. Prawie 40 proc. ankietowanych spodziewa siÄ™ też, że stopy procentowe bÄ™dÄ… rosÅ‚y, co w tym momencie wydaje siÄ™ jednak maÅ‚o prawdopodobne. Obawy polskich przedsiÄ™biorców budzi jednak również ogólna niepewność gospodarcza i sytuacja geopolityczna – ponad poÅ‚owa firm uważa, że w 2024 roku nie skoÅ„czy siÄ™ wojna w Ukrainie.
– Przed 2024 rokiem możemy zaobserwować lekki optymizm, co jest zwiÄ…zane m.in. z powoÅ‚aniem nowego rzÄ…du, szansami na odblokowanie funduszy unijnych i tym, że prognozowany jest niewielki co prawda, ale jednak wzrost PKB. Z drugiej strony jest też niepewność zwiÄ…zana z nie najlepszymi informacjami chociażby z gospodarki niemieckiej, bo Niemcy sÄ… naszym najwiÄ™kszym partnerem gospodarczym – wskazuje Wojciech Ratajczyk.
