Zamiast żóÅ‚tego lub pomaraÅ„czowego Å›wiatÅ‚a z sodowych latarni w stolicy coraz częściej spotykamy jasne oÅ›wietlenie LED. Do tej pory udaÅ‚o siÄ™ wymienić ponad 60 tys. opraw, a caÅ‚y proces ma siÄ™ zakoÅ„czyć na przeÅ‚omie tego i przyszÅ‚ego roku. ZarzÄ…d Dróg Miejskich w Warszawie przekonuje, że inwestycja w wymianÄ™ opraw Å›wietlnych pozwala ograniczyć zużycie prÄ…du nawet o dwie trzecie w porównaniu do starych lamp. OszczÄ™dnoÅ›ci, jakie wygenerowaÅ‚ ratusz, już siÄ™gajÄ… wielu milionów zÅ‚otych.
Wymiana oÅ›wietlenia w mieÅ›cie takim jak Warszawa to kosztowny i czasochÅ‚onny proces. W stolicy zapoczÄ…tkowaÅ‚a go decyzja prezydenta RafaÅ‚a Trzaskowskiego sprzed kilku lat. Specjalnie dla Warszawy zaprojektowano nowy model oprawy, który otrzymaÅ‚ nazwÄ™ SAVA. Miasto otrzymaÅ‚o licencjÄ™ na jego swobodne wykorzystywanie w przyszÅ‚oÅ›ci. To oznacza ujednolicenie konstrukcji pochodzÄ…cych od dowolnych producentów, którzy stanÄ… do przetargu. Chodzi m.in. o standaryzacjÄ™ oÅ›wietlenia.
Wymiana starych opraw sodowych lub metalohalogenkowych na nowe, w technologii LED na ulicach podlegÅ‚ych bezpoÅ›rednio ZDM (powiatowych, wojewódzkich i krajowych, z wyjÄ…tkiem dróg ekspresowych i autostrad) zostaÅ‚a rozpoczÄ™ta w lutym 2022 roku, 13 miesiÄ™cy później rozpoczęła siÄ™ także na ulicach gminnych. Obecnie oba te procesy toczÄ… siÄ™ równolegle.
– Warszawa już dziÄ™ki temu oszczÄ™dza pieniÄ…dze, które musielibyÅ›my wydać na prÄ…d, zwÅ‚aszcza że w ostatnich latach ceny prÄ…du szalejÄ…, gdybyÅ›my tych opraw latarnianych nie wymienili. W tym momencie już można to liczyć w dziesiÄ…tkach milionów zÅ‚otych – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Jakub Dybalski, rzecznik ZarzÄ…du Dróg Miejskich w Warszawie.
Od 2022 roku do początku lipca br. wymieniono ponad 62,5 tys. opraw oświetleniowych na ulicach Warszawy. Do zakończenia całego procesu pozostało jeszcze kilkanaście tysięcy latarni (w sumie jest ich ok. 80 tys.). Dzięki tej inwestycji ilość energii zużywanej rocznie przez oświetlenie uliczne na drogach zarządzanych przez ZDM spadnie o 56 proc., a w całej Warszawie obniży się o 35 proc.
– Po pierwsze, nowe latarnie zużywajÄ… 1/3 tego prÄ…du, co zwykÅ‚e oprawy. Po drugie, majÄ… mnóstwo zalet, w uproszczeniu dajÄ… lepsze Å›wiatÅ‚o, które można ukierunkowywać tak, że nie Å›wiecÄ… mieszkaÅ„com po oczach i po oknach. Dodatkowe oszczÄ™dnoÅ›ci dotyczÄ… np. konserwacji latarni, bo to sÄ… urzÄ…dzenia nowe, które po prostu siÄ™ nie psujÄ…, oszczÄ™dnoÅ›ci Å›rodowiskowych zwiÄ…zanych ze zmniejszonym zanieczyszczeniem Å›wiatÅ‚em – wymienia rzecznik stoÅ‚ecznego ZDM.
DodatkowÄ… korzyÅ›ciÄ… jest mniejsza emisja szkodliwych substancji, co wynika wprost ze zmniejszonego zużycia prÄ…du. Szacowane ograniczenie emisji CO2 można porównać do posadzenia 3 mln drzew, czyli jednej trzeciej tego, co roÅ›nie w Warszawie.
Tylko na ulicach podlegajÄ…cych bezpoÅ›rednio ZDM caÅ‚kowity koszt wymiany ponad 37 tys. opraw to koszt ponad 32 mln zÅ‚ brutto, z czego 29,1 mln to koszt opraw, a 3,2 mln – koszt wymiany. DziÄ™ki mniejszemu zużyciu prÄ…du miasto oszczÄ™dza szacunkowo ok. 36 mln zÅ‚ rocznie. Skala oszczÄ™dnoÅ›ci zależeć bÄ™dzie od cen prÄ…du w danym roku, a te w latach 2021–2023 ciÄ…gle rosÅ‚y.
– DziÄ™ki temu, że wymieniamy oprawy na latarniach na ledowe, możemy robić kolejne kroki, jeÅ›li chodzi o system oÅ›wietlenia w Warszawie. Jednym z nich jest wyposażenie tych latarni w inteligentny system sterowania. JesteÅ›my w tym momencie na etapie rozstrzygania przetargu, ale wÅ‚aÅ›nie dziÄ™ki temu, że oprawy na latarniach sÄ… już nowoczesne, można do nich podłączać rozmaite elektroniczne urzÄ…dzenia, możemy zamontować w nich system, który bÄ™dzie tymi latarniami sterowaÅ‚, bÄ™dzie je włączaÅ‚ i wyłączaÅ‚ o okreÅ›lonych godzinach. Co wiÄ™cej, dziÄ™ki temu, że latarnie bÄ™dÄ… podłączone do prÄ…du przez całą dobÄ™, możemy je wykorzystywać jako źródÅ‚a prÄ…du do Å‚adowania urzÄ…dzeÅ„ elektrycznych. Tak naprawdÄ™ ten pierwszy etap, to znaczy prosta wymiana opraw oÅ›wietleniowych na oprawy nowoczesne i oszczÄ™dne, daje nam ocean możliwoÅ›ci, z którego możemy w kolejnych latach korzystać – podkreÅ›la Jakub Dybalski.
Wymianie opraw na warszawskich drogach towarzyszy także zmiana oświetlenia w tunelach, na wiaduktach, rondach i największych skrzyżowaniach. Dodatkowo doświetlane są przejścia dla pieszych.
– Ulice sÄ… lepiej widoczne, kierowcy i piesi lepiej widzÄ…, co siÄ™ obok nich dzieje, ale też majÄ… wiÄ™ksze poczucie bezpieczeÅ„stwa – mówi ekspert ZDM. – Ponad 2 tys. przejść dla pieszych w caÅ‚ej Warszawie przeszÅ‚o taki zabieg doÅ›wietlenia. DziÄ™ki temu pieszy po zmroku jest oÅ›wietlony trochÄ™ z boku, dziÄ™ki czemu kierowca go Å›wietnie widzi i widzi też caÅ‚e otoczenie przejÅ›cia dla pieszych. W zeszÅ‚ym roku miÄ™dzy wieczorem a 6.00 rano na przejÅ›ciu dla pieszych w Warszawie nie zginÄ…Å‚ żaden pieszy. Liczymy na to, że to bÄ™dzie siÄ™ powtarzać w kolejnych latach.
Wymiana oÅ›wietlenia to element realizacji w Warszawie tzw. wizji zero w zakresie bezpieczeÅ„stwa pieszych. Chodzi o zminimalizowanie do zera liczby ofiar wypadków drogowych. W latach 1991–2022 zanotowano prawie 90-proc. spadek w tym zakresie. W 2022 roku w wypadkach na ulicach Warszawy zginęły 33 osoby, w ubiegÅ‚ym roku – 27. To najmniej w historii zbierania takich danych (od 1983 roku). W tej grupie dziewięć osób to piesi. ZDM informuje, że stolica ma trzykrotnie niższe wskaźniki wypadków w przeliczeniu na milion mieszkaÅ„ców niż Å›rednia krajowa i niemal dwukrotnie niższe niż Å›rednia dla UE.
