Zgodnie z rzÄ…dowÄ… strategiÄ… renowacji do 2030 roku 236 tys. budynków rocznie powinno przechodzić gruntownÄ… termomodernizacjÄ™, by Polska mogÅ‚a speÅ‚nić swoje zobowiÄ…zania zawarte w DÅ‚ugoterminowej Strategii Renowacji Budynków. Ten proces może siÄ™ jednak okazać niewykonalny przez brak przepisów oraz odpowiedniej koordynacji – ocenia Stowarzyszenie MIWO, które skierowaÅ‚o apel do nowego ministra rozwoju i technologii Krzysztofa Hetmana. PodkreÅ›la w nim konieczność skupienia siÄ™ na efektywnoÅ›ci energetycznej budynków. WÅ›ród kluczowych postulatów sÄ… też zmiany w rozporzÄ…dzeniu w sprawie warunków technicznych, jakie powinny speÅ‚niać budynki, a także powoÅ‚anie miÄ™dzyresortowego organu z udziaÅ‚em przedstawicieli branży budowlanej, który koordynowaÅ‚by tematy istotne dla budownictwa.
– JeÅ›li chodzi o przepisy budowlane, to nasza branża oczekuje zmian w czterech obszarach: akustyki, bezpieczeÅ„stwa przeciwpożarowego, zrównoważonego budownictwa i efektywnoÅ›ci energetycznej. Przepisy dotyczÄ…ce akustyki i bezpieczeÅ„stwa przeciwpożarowego nie zmieniaÅ‚y siÄ™ od wielu lat, tymczasem nowe technologie wprowadziÅ‚y w budownictwie wiele zmian. Poza tym musimy nadążać za przepisami, które wprowadza Unia Europejska – mówi agencji Newseria Biznes Henryk Kwapisz, przewodniczÄ…cy zarzÄ…du Stowarzyszenia Producentów WeÅ‚ny Mineralnej, Szklanej i Skalnej MIWO.
Budynki sÄ… kluczowe w wysiÅ‚kach Polski na rzecz dekarbonizacji gospodarki i osiÄ…gniÄ™cia zerowej emisji gazów cieplarnianych do 2050 roku. Sektor budowlany odpowiada bowiem za ok. 38 proc. krajowej emisji CO2 – pokazuje raport opracowany przez Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego we wspóÅ‚pracy z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju („Zerowy Å›lad wÄ™glowy budynków. Mapa drogowa dekarbonizacji budownictwa do 2050 roku”). Aby osiÄ…gnąć cele klimatyczne wyznaczone przez UE, Polska musi jeszcze w tym dziesiÄ™cioleciu znacznie zintensyfikować dziaÅ‚ania w zakresie termomodernizacji zasobów budowlanych. PrzyjÄ™ta w 2022 roku DÅ‚ugoterminowa strategia renowacji budynków zakÅ‚ada, że w nadchodzÄ…cych latach ten proces ma przyspieszyć: do 2030 roku zaplanowano modernizacjÄ™ energetycznÄ… 236 tys. budynków rocznie, w kolejnej dekadzie – 271 tys. W sumie do 2050 roku w Polsce planowane jest przeprowadzenie 7,5 mln termomodernizacji, z czego 4,7 mln budynków powinno zostać poddanych tzw. głębokiej termomodernizacji. W ocenie stowarzyszenia MIWO ten cel może jednak nie zostać zrealizowany, dlatego zaapelowano do ministra o pilne dziaÅ‚ania.
JednÄ… z kluczowych kwestii dla branży budowlanej sÄ… zmiany w rozporzÄ…dzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT). Ta regulacja byÅ‚a już wiele razy nowelizowana, ale aktualizacji podlegaÅ‚y tylko niektóre jej przepisy. Tymczasem branża od lat apeluje o kompleksowy przeglÄ…d i szerokie konsultacje publiczne, których efektem bÄ™dzie caÅ‚oÅ›ciowa nowelizacja rozporzÄ…dzenia, uwzglÄ™dniajÄ…ca nowe technologie i standardy oraz innowacje budowlane, m.in. w dziedzinie akustyki, bezpieczeÅ„stwa przeciwpożarowego i zrównoważonego budownictwa.
– Zmiany przepisów w tych obszarach sÄ… bardzo potrzebne, ponieważ ludzie spÄ™dzajÄ… w budynkach 80–90 proc. swojego czasu. Wiemy doskonale, że haÅ‚as wpÅ‚ywa na nasze zdrowie. W budynkach mieszkalnych niepożądany haÅ‚as dobiegajÄ…cy od sÄ…siadów czy z ulicy powoduje, że częściej chorujemy na migreny czy choroby serca. Natomiast na oddziaÅ‚ach noworodków czy w salach szpitalnych, gdzie wystÄ™puje haÅ‚as, pacjenci sÄ… poddawani wiÄ™kszemu stresowi – mówi Henryk Kwapisz. – Również w kwestii bezpieczeÅ„stwa przeciwpożarowego istotne sÄ… regulacje, które nadążaÅ‚yby za zmianami w technologii, a także za wymaganiami Unii Europejskiej. Dotyczy to na przykÅ‚ad obowiÄ…zku montowania paneli fotowoltaicznych na wszystkich budynkach mieszkalnych od 2030 roku. A jeÅ›li na dachu mamy panele PV, to powinniÅ›my je montować na niepalnych materiaÅ‚ach i dużo poważniej podejść do kwestii bezpieczeÅ„stwa pożarowego.
Jak podkreÅ›la Henryk Kwapisz, w rozporzÄ…dzeniu WT powinien siÄ™ też znaleźć caÅ‚kiem nowy dziaÅ‚ dotyczÄ…cy zrównoważonego budownictwa. To pozwoliÅ‚oby m.in. okreÅ›lić metodykÄ™ liczenia Å›ladu wÄ™glowego budynków, obowiÄ…zek przedstawiania deklaracji Å›rodowiskowych i kwestie odpadów budowlanych oraz sposobu ich recyklingu.
– W tej chwili w rozporzÄ…dzeniu WT nie ma o tym ani sÅ‚owa. JeÅ›li rzeczywiÅ›cie chcemy, żeby nasze budynki sprzyjaÅ‚y Å›rodowisku, to projektanci i wykonawcy muszÄ… wiedzieć, jak je wznosić, a w tym celu potrzebne sÄ… odpowiednie przepisy. Dlatego stworzenie w rozporzÄ…dzeniu WT dziaÅ‚u dotyczÄ…cego zrównoważonego budownictwa jest naszym zdaniem absolutnie konieczne – mówi przewodniczÄ…cy zarzÄ…du Stowarzyszenia MIWO. – Tutaj istotny jest też fakt, że od 2030 roku obowiÄ…zkowo trzeba bÄ™dzie liczyć Å›lad wÄ™glowy dla budynków. Dlatego już w tej chwili należy dokonać odpowiednich zmian w przepisach, żeby wyjść naprzeciw oczekiwaniom regulatorów z Unii Europejskiej.
Stowarzyszenie w liÅ›cie skierowanym do ministra Krzysztofa Hetmana apeluje też o kontynuowanie prac nad projektem nowelizacji rozporzÄ…dzenia w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynków oraz sporzÄ…dzania Å›wiadectw charakterystyki energetycznej. Konsultacje tej regulacji zostaÅ‚y przeprowadzone w I poÅ‚owie 2023 roku, ale prace przerwano w okresie przedwyborczym.
Branża przyjęła projekt z dużym zadowoleniem. ZakÅ‚adaÅ‚ on wprowadzenie czytelnego systemu klas energetycznych budynków i oznaczeÅ„ ich efektywnoÅ›ci energetycznej. Stowarzyszenie MIWO wskazuje, że takie rozwiÄ…zanie byÅ‚oby pomocne dla wszystkich, którzy chcÄ… realizować inwestycje w termomodernizacjÄ™ i poprawÄ™ komfortu cieplnego budynku. PozwoliÅ‚oby też lepiej konstruować przepisy i programy wsparcia, prowadzÄ…c do systematycznego premiowania obniżania kosztów energii dla gospodarstw domowych i firm.
– Konieczne jest też utworzenie jak najszybciej ciaÅ‚a, które bÄ™dzie koordynować zmiany w przepisach dotyczÄ…cych budownictwa. Dlatego postulujemy powoÅ‚anie miÄ™dzyresortowego komitetu do spraw zrównoważonego budownictwa przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – mówi Henryk Kwapisz.
Jak wskazuje, w tej chwili tematy dotyczÄ…ce budownictwa i mieszkalnictwa sÄ… rozproszone, zajmuje siÄ™ nimi kilka ministerstw i innych podmiotów publicznych. To utrudnia wdrażanie efektywnych programów i polityk. Brak koordynacji na poziomie rzÄ…dowym byÅ‚ odczuwalny zwÅ‚aszcza w obszarze poprawy efektywnoÅ›ci energetycznej i termomodernizacji budynków, programów inwestycyjnych w tym zakresie oraz uwzglÄ™dniania tego obszaru w caÅ‚oÅ›ciowej polityce energetycznej i klimatycznej paÅ„stwa.
– Powinno zostać powoÅ‚ane jedno ciaÅ‚o, które bÄ™dzie koordynować te tematy, aby móc wdrażać konieczne zmiany jak najszybciej z korzyÅ›ciÄ… dla naszej gospodarki i obywateli – ocenia ekspert Stowarzyszenia MIWO. – DziÄ™ki powoÅ‚aniu komitetu, który koordynowaÅ‚by zmiany w przepisach, dość szybko uda nam siÄ™ osiÄ…gnąć dwa cele. Po pierwsze, bÄ™dziemy respektować przepisy wdrażane na poziomie Unii Europejskiej, dotyczÄ…ce neutralnoÅ›ci klimatycznej, zrównoważonych budynków, ich Å›ladu wÄ™glowego i oddziaÅ‚ywania na Å›rodowisko. Po drugie, dziÄ™ki tym zmianom spowodujemy, że my, Polacy, bÄ™dziemy po prostu czuć siÄ™ lepiej, ponieważ te przepisy sprzyjajÄ… naszemu zdrowiu i bezpieczeÅ„stwu.
